El-Mecîd Esması
El-Mecîd, "şanı yüce ve iyiliği bol olan" anlamına gelir. Kökte iki anlam birleşir: yücelik ve cömertlik. Kur'an'da hem Allah hem Kur'an için kullanılır.
الْمَجِيد
OkunuşuEl-Mecîd
AnlamıŞanı yüce, aynı zamanda iyiliği ve ihsanı bol olan
- Sıra
- 48. isim
- Kelime kökü
- م ج د (m-c-d) — şerefli olmak, cömert olmak. Klasik sözlükler kökün otlağı bol yer için kullanıldığını kaydeder; bu yüzden hem genişlik hem şeref anlamı taşır.
- Kur'an'da geçişi
- Hûd 11:73, Bürûc 85:15, Kâf 50:1
Anlam katmanları
- Şerefi ve kadri yüce olan
- Yüceliğiyle birlikte cömert olan
- Övgüye en layık olan
Kur'an'daki kullanımı
Şüphesiz O övülmeye layıktır, şanı yücedir.
Hûd 11:73
Arşın sahibidir, şanı yücedir.
Bürûc 85:15
Kâf. Şanı yüce Kur'an'a andolsun.
Kâf 50:1
Dua bağlamında kullanımı
El-Mecîd, salavat metninde geçer: "inneke hamîdün mecîd." Namazın son oturuşunda okunması, ismin günlük ibadete yerleşik olduğunu gösterir.
Bu isim hakkında yaygın iddialar
Her esmanın bir "ebced değeri" ve buna bağlı bir zikir sayısı vardır; o sayıda okunmalıdır.
Ebced, Arap harflerine sayı değeri veren bir sistemdir ve şiirde tarih düşürmek için kullanılmıştır. Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında esmaların belirli sayılarda okunmasını emreden bir bildirim yoktur. A'râf 7:180 Esmaül Hüsna ile dua edilmesini tavsiye eder, ancak sayı şartı koymaz.
Her esmanın bir "zikir saati" ve "zikir günü" vardır.
Bu tasnif Kur'an ve sahih hadis kaynaklı değildir. Gezegenlere saat ve gün atfeden sistemler İslam öncesi astroloji geleneğinden gelir ve klasik kelam kaynaklarında bu tür belirlemelere itibar edilmez.
Yücelik ile cömertliğin aynı kökte olması
m-c-d kökü Arapçada otlağı bol, verimli yer için kullanılır. Bu somut anlamdan hem genişlik hem şeref anlamı türemiştir.
Klasik kaynaklarda El-Mecîd ismi bu iki yönüyle açıklanır: yücelik tek başına uzaklaştırıcı olabilir, cömertlikle birleştiğinde yaklaştırıcı olur. Aynı yapı El-Celîl ile birlikte anılan "ikram" kavramında da görülür.
Kâf suresinin ilk ayetinde aynı sıfatın Kur'an için kullanılması dikkat çekicidir: metin de hem yüce hem cömert, yani veren bir metin olarak nitelenir.
Kaynaklar
- Kur’anHûd 11:73 — İsmin geçtiği ayet
- Kur’anBürûc 85:15 — Arşın sahibi olmasıyla birlikte
- Kur’anKâf 50:1 — Aynı sıfatın Kur'an için kullanımı
- Klasik kaynakTirmizî, Deavât 82 — Doksan dokuz ismin sayıldığı rivayet
Son güncelleme: