El-Azîm Esması
El-Azîm, "büyüklüğü kavranamayacak kadar yüce olan" anlamına gelir. Âyetü'l-Kürsî El-Aliyy ve El-Azîm isimleriyle sona erer; rükû tesbihinde de bu isim anılır.
الْعَظِيم
OkunuşuEl-Azîm
AnlamıBüyüklüğü akılla kuşatılamayan
- Sıra
- 33. isim
- Kelime kökü
- ع ظ م (a-z-m) — büyük olmak. Aynı kökten "azamet" ve kemik anlamındaki "azm" kelimesi gelir; kemik bedenin en sert ve taşıyıcı unsuru olduğu için kök sağlamlık ve büyüklüğü birlikte taşır.
- Kur'an'da geçişi
- Bakara 2:255, Vâkıa 56:74, Şûrâ 42:4
Anlam katmanları
- Büyüklüğü ölçüye sığmayan
- Kadri ve şanı yüce olan
- Karşısında her şeyin küçük kaldığı
Kur'an'daki kullanımı
O yücedir, büyüktür. (Âyetü'l-Kürsî'nin son cümlesi.)
Bakara 2:255
Öyleyse yüce Rabbinin adını tesbih et.
Vâkıa 56:74
O yücedir, büyüktür.
Şûrâ 42:4
Dua bağlamında kullanımı
El-Azîm ismi rükû tesbihinde anılır: "Sübhâne rabbiye'l-azîm." Namazda her rükûda tekrarlanması, ismin günlük ibadete yerleşik olduğunu gösterir.
Bu isim hakkında yaygın iddialar
Her esmanın bir "ebced değeri" ve buna bağlı bir zikir sayısı vardır; o sayıda okunmalıdır.
Ebced, Arap harflerine sayı değeri veren bir sistemdir ve şiirde tarih düşürmek için kullanılmıştır. Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında esmaların belirli sayılarda okunmasını emreden bir bildirim yoktur. A'râf 7:180 Esmaül Hüsna ile dua edilmesini tavsiye eder, ancak sayı şartı koymaz.
Her esmanın bir "zikir saati" ve "zikir günü" vardır.
Bu tasnif Kur'an ve sahih hadis kaynaklı değildir. Gezegenlere saat ve gün atfeden sistemler İslam öncesi astroloji geleneğinden gelir ve klasik kelam kaynaklarında bu tür belirlemelere itibar edilmez.
Âyetü'l-Kürsî'nin bitişi
Bakara suresi 255. ayet, Kur'an'ın en çok okunan ayetlerinden biridir ve "ve hüve'l-aliyyü'l-azîm" ifadesiyle biter: O yücedir, büyüktür.
Ayetin tamamı Allah'ın ilmi, kudreti ve kayyûmiyeti üzerinedir; iki ismin sonda gelmesi bir özet işlevi görür. Klasik tefsirlerde bu bitiş, ayette sayılan sıfatların hepsinin yücelik ve büyüklük başlığı altında toplandığı şeklinde yorumlanır.
Sık sorulan sorular
El-Azîm ile El-Kebîr arasındaki fark nedir?
İkisi de büyüklük bildirir. Klasik kaynaklarda El-Kebîr'in şan ve kadir bakımından büyüklüğü, El-Azîm'in ise kavranamazlık bakımından büyüklüğü ifade ettiği belirtilir. İkisi Kur'an'da ayrı ayrı geçer.
Kaynaklar
- Kur’anBakara 2:255 — Âyetü'l-Kürsî'nin son cümlesi
- Kur’anVâkıa 56:74 — Tesbih emri
- Kur’anŞûrâ 42:4 — İsmin geçtiği ayet
- Klasik kaynakTirmizî, Deavât 82 — Doksan dokuz ismin sayıldığı rivayet
Son güncelleme: