Tesbihat
Tesbihat, sübhânallâh, elhamdülillâh ve Allâhü ekber cümlelerinin tekrarlanmasıdır. Namaz sonrası okunması ve sayısı sahih kaynaklarda bildirilen az sayıdaki zikirdendir.
سُبْحَانَ اللَّهِ
Sübhânallâh.
Allah'ı tenzih ederim.
الْحَمْدُ لِلَّهِ
Elhamdülillâh.
Hamd Allah'adır.
اللَّهُ أَكْبَرُ
Allâhü ekber.
Allah en büyüktür.
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr.
Allah'tan başka ilah yoktur, O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye gücü yetendir.
سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ
Sübhânallâhi ve bi-hamdih, sübhânallâhi'l-azîm.
Allah'ı hamd ile tenzih ederim; büyük olan Allah'ı tenzih ederim.
Ne zaman okunur
Her namazın ardından okunur. Bu cümleler namaz dışında da her zaman söylenebilir.
Üç cümlenin işlevi
Tesbihatın üç cümlesi üç ayrı işi görür.
"Sübhânallâh" tenzihtir: Allah'ın eksikliklerden uzak olduğunu bildirir. Olumsuzlama yönü ağır basar.
"Elhamdülillâh" hamddir: övgünün kime ait olduğunu bildirir. Olumlama yönü ağır basar.
"Allâhü ekber" tekbirdir: karşılaştırma yapmaz, karşılaştırmayı geçersiz kılar. Klasik kaynaklarda "ekber" kalıbının burada bir kıyas değil, kıyasın ötesini bildirdiği belirtilir.
Üçü birlikte okunduğunda tenzih, hamd ve yücelik bir arada ifade edilmiş olur.
Sayı meselesi
Bu sitede sayı bilgisi yalnızca kaynağı gösterilebildiğinde verilir. Tesbihat, bu kuralın istisna oluşturmadığı bir örnektir: sayı doğrudan Müslim'de bildirilir.
Rivayette otuz üçer kez tekrar edildiği, yüzün tamamlanması için sonda tevhid cümlesinin okunduğu aktarılır.
Bu, kaynakta sayı bildirilen az sayıdaki zikirden biridir. Aynı durumu sabah ve akşam zikirlerinin bazılarında da görürüz. Bunun dışında dolaşan sayı iddiaları bu siteye alınmaz.
Sık sorulan sorular
Tesbihat kaç çekilir?
Müslim'de nakledilen rivayette namaz sonrası otuz üçer kez sübhânallâh, elhamdülillâh ve Allâhü ekber denildiği, yüzün tamamlanması için tevhid cümlesinin eklendiği aktarılır.
Tesbih tanesi kullanmak gerekir mi?
Kaynaklarda tesbih tanesi kullanılması yönünde bir zorunluluk bildirilmez. Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de parmakla sayıldığına dair rivayetler bulunur. Tesbih tanesi kullanımı sonraki dönemlerde yaygınlaşmış bir uygulamadır.
Kaynaklar
- Sahih hadisMüslim, Mesâcid 146 — Namaz sonrası tesbihat ve sayısı
- Sahih hadisBuhârî, Deavât 65 — Sübhânallâhi ve bi-hamdih
- Sahih hadisEbû Dâvûd, Vitr 24; Tirmizî, Deavât 71 — Parmakla sayma
Son güncelleme: