Alak Suresi
Alak suresi 19 ayettir. İlk beş ayeti, kaynaklarda Kur'an'ın ilk inen bölümü olarak aktarılır ve iki kez tekrarlanan bir emirle başlar: oku.
- Sure numarası
- 96. sure
- Arapça adı
- العلق
- Ayet sayısı
- 19 ayet
- Nüzul yeri
- Mekki (Mekke dönemi)
- Nüzul sırası
- 1.
- Cüz
- 30. cüz
- Ana konusu
- Okuma emri, öğretme ve kendini yeterli görmenin reddi
Adının anlamı
Alak, asılıp tutunan şey anlamındadır. İkinci ayette insanın yaratıldığı safhayı bildirir.
Temel temaları
- ilim
- kalem
- azgınlık
- secde
Alak suresi — Arapçası ve anlamı
Aşağıdaki Türkçe anlam bu siteye aittir; herhangi bir mealden alınmamıştır. Amacı ayetin ne dediğini açık Türkçeyle aktarmaktır, basılı bir mealin yerini tutmaz. Anlam metni Arapçanın karşılığı değil, karşılığının aktarımıdır — esas olan Arapça metindir.
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
ٱقْرَأْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلَّذِى خَلَقَ
Yaratan Rabbinin adıyla oku.
خَلَقَ ٱلْإِنسَٰنَ مِنْ عَلَقٍ
O, insanı bir alaktan yarattı.
ٱقْرَأْ وَرَبُّكَ ٱلْأَكْرَمُ
Oku! Rabbin en cömert olandır.
ٱلَّذِى عَلَّمَ بِٱلْقَلَمِ
O ki kalemle öğretti.
عَلَّمَ ٱلْإِنسَٰنَ مَا لَمْ يَعْلَمْ
İnsana bilmediğini öğretti.
كَلَّآ إِنَّ ٱلْإِنسَٰنَ لَيَطْغَىٰٓ
Hayır! İnsan gerçekten azgınlık eder;
أَن رَّءَاهُ ٱسْتَغْنَىٰٓ
Kendini yeterli gördüğü için.
إِنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلرُّجْعَىٰٓ
Şüphesiz dönüş Rabbinedir.
أَرَءَيْتَ ٱلَّذِى يَنْهَىٰ
Gördün mü şu engelleyeni,
عَبْدًا إِذَا صَلَّىٰٓ
Namaz kıldığında bir kulu?
أَرَءَيْتَ إِن كَانَ عَلَى ٱلْهُدَىٰٓ
Gördün mü, ya o kul doğru yol üzerindeyse?
أَوْ أَمَرَ بِٱلتَّقْوَىٰٓ
Yahut takvayı emrediyorsa?
أَرَءَيْتَ إِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰٓ
Gördün mü, ya o engelleyen yalanlamış ve yüz çevirmişse?
أَلَمْ يَعْلَم بِأَنَّ ٱللَّهَ يَرَىٰ
Bilmez mi ki Allah görmektedir?
كَلَّا لَئِن لَّمْ يَنتَهِ لَنَسْفَعًۢا بِٱلنَّاصِيَةِ
Hayır! Eğer vazgeçmezse, elbette perçeminden yakalarız;
نَاصِيَةٍ كَٰذِبَةٍ خَاطِئَةٍ
O yalancı, günahkâr perçeminden.
فَلْيَدْعُ نَادِيَهُۥ
O, meclisini çağırsın!
سَنَدْعُ ٱلزَّبَانِيَةَ
Biz de zebanileri çağıracağız.
كَلَّا لَا تُطِعْهُ وَٱسْجُدْ وَٱقْتَرِب
Hayır! Ona uyma; secde et ve yaklaş.
Arapça Kur’an metni Tanzil Project tarafından hazırlanmıştır (Uthmani imlası, sürüm 1.1). Lisans: Creative Commons Attribution 3.0 —tanzil.net
İlk emir
Kaynaklarda ilk inen bölüm olarak aktarılan beş ayet, bir emirle başlar: oku.
Emir iki kez tekrarlanır (1 ve 3. ayet) ve her seferinde bir nitelemeyle birlikte gelir: önce "yaratan Rabbinin adıyla", sonra "Rabbin en cömert olandır".
4 ve 5. ayetlerde öğretme anılır ve aracı zikredilir: kalem. Klasik tefsirlerde yazının bu kadar erken anılması üzerinde durulur.
Kendini yeterli görmek
6 ve 7. ayetler azgınlığın sebebini tek bir kelimeye bağlar: "istağnâ" — kendini yeterli görmek.
Bu kelime El-Ganî ismiyle aynı köktendir. Klasik tefsirlerde insanın bu sıfatı kendine yakıştırmasının temel yanılgı olduğu belirtilir. Aynı fiil Leyl 8'de de geçer.
Surenin ilk beş ayetiyle bağı açıktır: öğrenmesi gerektiği bildirilen varlık, kendini yeterli gördüğünde azar.
Secde ayeti
Surenin son ayeti Kur'an'daki tilâvet secdesi ayetlerinden biridir.
Üç emir taşır: uyma, secde et, yaklaş. Klasik fıkıh kaynaklarında bu ayet okunduğunda veya işitildiğinde secde edilmesi gerektiği belirtilir; ayrıntılarda mezhepler arasında farklar bulunur.
Sık sorulan sorular
Kur'an'ın ilk inen ayetleri hangileridir?
Kaynaklarda Alak suresinin ilk beş ayeti ilk inen bölüm olarak aktarılır (Buhârî, Bed'ü'l-vahy 3). Surenin tamamı aynı anda inmemiştir.
Kaynaklar
- Kur’anAlak 96:1-19 — Surenin metni
- Sahih hadisBuhârî, Bed'ü'l-vahy 3 — İlk beş ayetin ilk inen bölüm olması
- Kur’anLeyl 92:8 — Kendini yeterli görme
- Kur’anKalem 68:1 — Kalemin anılması
Son güncelleme: