Fâtiha Suresi
Fâtiha suresi Kur'an'ın ilk suresidir, Mekke döneminde inmiştir ve 7 ayettir. Adı "açan, başlangıç" anlamına gelir. Namazın her rekâtında okunması sebebiyle Kur'an'ın en çok tekrarlanan suresidir.
- Sure numarası
- 1. sure
- Arapça adı
- الفاتحة
- Ayet sayısı
- 7 ayet
- Nüzul yeri
- Mekki (Mekke dönemi)
- Nüzul sırası
- 5.
- Cüz
- 1. cüz
- Ana konusu
- Hamd, kulluk ve doğru yola iletilme talebi
Adının anlamı
Fâtiha, "açan, başlangıç yapan" anlamına gelir. Kur'an'ın açılış suresi olmasından dolayı bu adı almıştır. "Ümmü'l-Kitâb" (Kitab'ın esası) ve "Seb'u'l-Mesânî" (tekrarlanan yedili) adlarıyla da anılır.
Temel temaları
- hamd
- rahmet
- kulluk
- hidayet
- dua
Fâtiha suresi — Arapçası ve anlamı
Okunuş, Arapça metni Latin harfleriyle okumaya yardımcı olmak içindir ve yaklaşıktır. Doğru telaffuz ancak dinleyerek ve öğrenerek edinilir; bu satırlar bir hoca eşliğinde öğrenmenin yerini tutmaz.
Aşağıdaki Türkçe anlam bu siteye aittir; herhangi bir mealden alınmamıştır. Amacı ayetin ne dediğini açık Türkçeyle aktarmaktır, basılı bir mealin yerini tutmaz. Anlam metni Arapçanın karşılığı değil, karşılığının aktarımıdır — esas olan Arapça metindir.
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
Bismillâhi’r-rahmâni’r-rahîm
Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla.
ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
El-hamdü lillâhi rabbi’l-âlemîn
Hamd, âlemlerin Rabbi Allah'a aittir.
ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
Er-rahmâni’r-rahîm
O Rahmân'dır, Rahîm'dir.
مَٰلِكِ يَوْمِ ٱلدِّينِ
Mâliki yevmi’d-dîn
Din gününün sahibidir.
إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ
İyyâke na’büdü veiyyâke nesteîn
Yalnız sana kulluk eder, yalnız senden yardım isteriz.
ٱهْدِنَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلْمُسْتَقِيمَ
İhdine’s-sırâta’l-müstekîm
Bizi dosdoğru yola ilet.
صِرَٰطَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ ٱلْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا ٱلضَّآلِّينَ
Sırâta’llezîne en’amte aleyhim ğayri’l-mağdûbi aleyhim vele’d-dâllîn
Kendilerine nimet verdiklerinin yoluna; gazaba uğrayanların ve sapmışların yoluna değil.
Arapça Kur’an metni Tanzil Project tarafından hazırlanmıştır (Uthmani imlası, sürüm 1.1). Lisans: Creative Commons Attribution 3.0 —tanzil.net
Surenin iki yarısı
Fâtiha, yapı olarak ikiye ayrılır. İlk üç ayet Allah'ı över: hamd, rahmet ve hesap gününün sahipliği. Son üç ayet ise kulun talebini içerir: doğru yola iletilmek.
Ortadaki dördüncü ayet, "Yalnız sana kulluk eder ve yalnız senden yardım isteriz", iki yarıyı birleştirir. Bu yüzden klasik kaynaklarda Fâtiha, Allah ile kul arasında bölüşülmüş bir sure olarak tarif edilir.
Neden bir dua suresi sayılır
Fâtiha'nın son üç ayeti doğrudan bir taleptir ve Kur'an'daki en temel dua kalıplarından biri kabul edilir. Talep, dünyevi bir sonuç değil; doğru yolda kalabilmektir.
Bu yönüyle Fâtiha, dua bölümündeki pek çok metnin yapısını da açıklar: önce Allah'ın anılması, sonra talebin dile getirilmesi.
Sık sorulan sorular
Fâtiha suresi kaç ayettir?
Fâtiha suresi 7 ayettir. Besmelenin sureden bir ayet sayılıp sayılmayacağı konusunda mezhepler arasında farklı görüşler bulunmakla birlikte, toplam ayet sayısı yedi olarak kabul edilir.
Fâtiha suresi neden her namazda okunur?
Buhârî ve Müslim'de nakledilen bir rivayette "Fâtiha'yı okumayanın namazı olmaz" buyrulmuştur. Bu sebeple Fâtiha, namazın her rekâtında okunur.
Kaynaklar
- Kur’anFâtiha 1:1-7 — Surenin metni
- Sahih hadisBuhârî, Ezân 95; Müslim, Salât 34 — Namazda Fâtiha okunması
- Kur’anHicr 15:87 — "Seb'u'l-Mesânî" ifadesi
Son güncelleme: