El-Melik Esması
El-Melik, "mutlak hükümranlığın sahibi" anlamına gelir. Kur'an'da bu kalıpta birkaç ayette geçer ve ortak vurgusu şudur: gerçek mülkiyet ve egemenlik geçici değil, kalıcıdır ve yalnızca Allah'a aittir.
الْمَلِك
OkunuşuEl-Melik
AnlamıMülkün ve hükümranlığın gerçek sahibi
- Sıra
- 3. isim
- Kelime kökü
- م ل ك (m-l-k) — sahip olmak, elinde tutmak, hükmetmek. Aynı kökten "mülk" (sahip olunan şey) ve "melek" (görevli, elçi) kelimeleri gelir.
- Kur'an'da geçişi
- Haşr 59:23, Tâhâ 20:114, Nâs 114:2
Anlam katmanları
- Var olan her şeyin gerçek sahibi
- Hükmü hiçbir güce bağlı olmayan
- Egemenliği geçici olmayan, sonradan kazanılmamış
Kur'an'daki kullanımı
O, kendisinden başka ilah olmayan Allah'tır. Melik'tir, Kuddûs'tür, Selâm'dır, Mü'min'dir, Müheymin'dir, Azîz'dir, Cebbâr'dır, Mütekebbir'dir.
Haşr 59:23
Gerçek hükümdar olan Allah yücedir.
Tâhâ 20:114
İnsanların hükümdarına.
Nâs 114:2
Dua bağlamında kullanımı
El-Melik ismi, insanın kendi güç ve imkânlarının sınırını gördüğü durumlarda anılır. Nâs suresinde sığınma, Allah'ın "insanların Melik'i" olması üzerinden kurulur.
Bu isim hakkında yaygın iddialar
Her esmanın bir "ebced değeri" ve buna bağlı bir zikir sayısı vardır; o sayıda okunmalıdır.
Ebced, Arap harflerine sayı değeri veren bir sistemdir ve şiirde tarih düşürmek için kullanılmıştır. Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında esmaların belirli sayılarda okunmasını emreden bir bildirim yoktur. A'râf 7:180 Esmaül Hüsna ile dua edilmesini tavsiye eder, ancak sayı şartı koymaz.
Her esmanın bir "zikir saati" ve "zikir günü" vardır.
Bu tasnif Kur'an ve sahih hadis kaynaklı değildir. Gezegenlere saat ve gün atfeden sistemler İslam öncesi astroloji geleneğinden gelir ve klasik kelam kaynaklarında bu tür belirlemelere itibar edilmez.
Melik ile Mâlik arasındaki fark
Kur'an'da aynı kökten "Mâlik" de geçer: Fâtiha suresinde "Mâliki yevmi'd-dîn" ifadesi bulunur (bazı kıraatlerde "Meliki yevmi'd-dîn").
Klasik dil kaynaklarında ayrım şöyle açıklanır: mâlik mülkiyet ilişkisini, melik ise egemenlik ilişkisini bildirir. Bir kişi sahip olduğu şeyin mâlikidir; bir toplum üzerinde hüküm yürütenin ise melik olması gerekir. Allah için ikisi birden geçerlidir.
Sık sorulan sorular
El-Melik ile El-Mâlik aynı isim midir?
Aynı kökten gelirler ama farklı anlam taşırlar. Mâlik sahiplik, Melik ise egemenlik bildirir. Fâtiha suresindeki ifade kıraat farkına göre her iki şekilde de okunur.
Kaynaklar
- Kur’anHaşr 59:23 — İsmin geçtiği ayet
- Kur’anTâhâ 20:114 — "el-Melikü'l-hakk" ifadesi
- Kur’anNâs 114:2 — Sığınma bağlamında
- Klasik kaynakTirmizî, Deavât 82 — Doksan dokuz ismin sayıldığı rivayet
Son güncelleme: