El-Mâni' Esması
El-Mâni', "dilediğini engelleyen ve koruyan" anlamına gelir. Kur'an'da bu kalıpta geçmez; yalnızca Tirmizî'nin naklettiği listede yer alır. Klasik kaynaklarda tek başına değil, veren isimlerle birlikte anılması gerektiği belirtilir.
الْمَانِع
OkunuşuEl-Mâni'
AnlamıDilediğini engelleyen; zararı önleyip koruyan
- Sıra
- 90. isim
- Kelime kökü
- م ن ع (m-n-') — engellemek, alıkoymak, korumak. Aynı kökten "memnu" (yasak) ve "manevra" değil ama "mania" (engel) kelimesi gelir. Kökte hem engelleme hem koruma anlamı bulunur.
- Kur'an'da geçişi
- Mülk 67:21
Anlam katmanları
- İstenmeyeni engelleyen
- Zararı önleyen
- Bir şeyin gerçekleşmesine izin vermeyen
Kur'an'daki kullanımı
Allah rızkını kesecek olursa, size rızık verecek kim vardır? (Engelleme anlamı fiil bağlamında.)
Mülk 67:21
Dua bağlamında kullanımı
El-Mâni' ismi, bir zararın önlenmesi talebiyle anılır. Kökteki koruma anlamı, engellemenin olumsuz değil koruyucu bir yön de taşıdığını gösterir.
Bu isim hakkında yaygın iddialar
El-Mâni', Ed-Dârr ve En-Nâfi' isimleri Kur'an'da geçer.
Üçü de Kur'an'da Allah'ın ismi olarak geçmez. Ed-Dârr ve En-Nâfi' için Kur'an'da fiil kullanımları bulunur (Yûnus 10:107, En'âm 6:17); El-Mâni' için ise bu kalıpta bir kullanım yoktur ve isim yalnızca Tirmizî'nin naklettiği listede yer alır. Bu üç isim klasik kaynaklarda tek başına değil, karşıtlarıyla birlikte anılması gereken isimler arasında sayılır.
Her esmanın bir "ebced değeri" ve buna bağlı bir zikir sayısı vardır; o sayıda okunmalıdır.
Ebced, Arap harflerine sayı değeri veren bir sistemdir ve şiirde tarih düşürmek için kullanılmıştır. Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında esmaların belirli sayılarda okunmasını emreden bir bildirim yoktur. A'râf 7:180 Esmaül Hüsna ile dua edilmesini tavsiye eder, ancak sayı şartı koymaz.
Her esmanın bir "zikir saati" ve "zikir günü" vardır.
Bu tasnif Kur'an ve sahih hadis kaynaklı değildir. Gezegenlere saat ve gün atfeden sistemler İslam öncesi astroloji geleneğinden gelir ve klasik kelam kaynaklarında bu tür belirlemelere itibar edilmez.
Engellemek ile korumak aynı kökte
m-n-' kökü hem bir şeyi alıkoymayı hem korumayı ifade eder. Arapçada sağlam bir kaleye "menî" denmesi bu köktendir: dışarıdan geleni engellediği için koruyucudur.
Bu ikilik ismin anlaşılmasında belirleyicidir. El-Mâni' yalnızca "vermeyen" değil, aynı zamanda "zararı önleyen"dir. Klasik kaynaklarda ismin tek başına anılmaması, bu koruyucu yönün gözden kaçmaması içindir.
İsim Kur'an'da bu kalıpta bulunmaz; yalnızca listede yer alır.
Sık sorulan sorular
El-Mâni' Kur'an'da geçiyor mu?
Bu kalıpta Allah'ın ismi olarak geçmez. Yalnızca Tirmizî'nin naklettiği doksan dokuz isim listesinde yer alır. Kökün engelleme anlamı Kur'an'da fiil bağlamlarında bulunur.
Kaynaklar
- Kur’anMülk 67:21 — Rızkın kesilmesi bağlamı
- Klasik kaynakTirmizî, Deavât 82 — İsmin listede yer aldığı rivayet
Son güncelleme: