Uyku Öncesi Zikirler
Uyku öncesi zikirler, yatağa girildiğinde okunduğu hadis kaynaklarında bildirilen metinlerdir. Namaz sonrası tesbihattan farkı sayıda görülür: bu rivayette tekbir 33 değil 34'tür.
بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ أَمُوتُ وَأَحْيَا
Bismike'llâhümme emûtü ve ahyâ.
Allah'ım! Senin adınla ölür ve dirilirim.
اللَّهُمَّ أَسْلَمْتُ نَفْسِي إِلَيْكَ، وَفَوَّضْتُ أَمْرِي إِلَيْكَ، وَأَلْجَأْتُ ظَهْرِي إِلَيْكَ، رَغْبَةً وَرَهْبَةً إِلَيْكَ، لَا مَلْجَأَ وَلَا مَنْجَا مِنْكَ إِلَّا إِلَيْكَ، آمَنْتُ بِكِتَابِكَ الَّذِي أَنْزَلْتَ وَبِنَبِيِّكَ الَّذِي أَرْسَلْتَ
Allâhümme eslemtü nefsî ileyke, ve fevvadtü emrî ileyke, ve elce'tü zahrî ileyke, rağbeten ve rehbeten ileyke. Lâ melcee ve lâ mencâ minke illâ ileyke. Âmentü bi-kitâbike'llezî enzelte ve bi-nebiyyike'llezî erselte.
Allah'ım! Kendimi sana teslim ettim, işimi sana bıraktım, sırtımı sana dayadım; umarak ve çekinerek sana yöneldim. Senden kaçıp sığınılacak ve kurtulunacak yer yine ancak sensin. İndirdiğin kitabına ve gönderdiğin peygamberine inandım.
سُبْحَانَ اللَّهِ
Sübhânallâh.
Allah her türlü eksiklikten uzaktır.
الْحَمْدُ لِلَّهِ
Elhamdülillâh.
Hamd Allah'a mahsustur.
اللَّهُ أَكْبَرُ
Allâhü ekber.
Allah en büyüktür.
Ne zaman okunur
Kaynaklarda ölçü bir saat değil bir davranıştır: yatağa girildiğinde.
Rivayetlerde "yatağına vardığında" ifadesi geçer. Kesin bir dakika ya da uykuya dalmadan önceki bir süre bildirilmez.
Akşam zikirleriyle karıştırılmamalıdır. Akşam zikirlerinin vakti gün batımı çevresindedir ve ayrı bir sayfada toplanmıştır; buradaki metinler ise uyku vaktine bağlıdır.
33-33-34: tesbihattan farkı
Bu sayfadaki en dikkat çekici ayrıntı sayıdır.
Namaz sonrası tesbihatta üç cümle de 33 kez okunur ve rivayette yüzü tamamlayan bir tehlil cümlesi bulunur. Uyku öncesi rivayette ise tekbir 34'tür; toplam yine yüze ulaşır ama dağılım farklıdır.
Rivayetin bağlamı da kaydedilmelidir. Buhârî ve Müslim'de nakledildiğine göre Hz. Fâtıma değirmen çevirmekten yorulduğu için bir hizmetçi ister; kendisine hizmetçi yerine bu tesbih öğretilir ve bunun onlar için daha hayırlı olduğu bildirilir.
Bu, sitedeki kurala uyan örneklerden biridir: sayı ancak kaynağı gösterilebildiğinde verilir. Buradaki üç sayı da rivayetin kendisinde geçer.
Tam metni bu sayfada verilmeyenler
Uyku öncesinde okunduğu bildirilen bazı metinler sure ya da ayet olduğu için burada tekrarlanmaz; bu sitede kendi sayfalarında bulunur.
İhlâs, Felak ve Nâs sureleri: Buhârî'de, Hz. Peygamber'in yatağına girerken avuçlarına okuyup üflediği ve bedenine sürdüğü nakledilir (Buhârî, Fezâilü'l-Kur'ân 14).
Âyetü'l-Kürsî: Buhârî'de yatarken okunmasıyla ilgili bir haber yer alır (Buhârî, Vekâle 10). Bu rivayetin durumu ve etrafındaki sayı iddiaları Âyetü'l-Kürsî sayfasında ayrıca ele alınmıştır.
Secde ve Mülk sureleri: Bu sureleri okumadan uyumadığına dair rivayet Tirmizî'de yer alır; Buhârî ve Müslim'de bulunmaz. Bu yüzden yukarıdaki metinlerle aynı sağlamlıkta değildir ve kaynak listesinde klasik kaynak olarak işaretlenmiştir.
Rivayetin içindeki ayrıntılar
"Allâhümme eslemtü nefsî" duasının nakledildiği rivayet, duayla birlikte birkaç davranışı da aktarır: abdest alınması, sağ tarafa yatılması ve duanın gecenin son sözü olarak söylenmesi.
Rivayetin sonunda ayrıca şu kayıt bulunur: kişi o gece vefat ederse fıtrat üzere vefat etmiş olur.
Bu ayrıntılar rivayetin parçasıdır. Bunların hükmî nitelemesi — hangisinin sünnet, hangisinin âdâb sayılacağı — fıkhî bir değerlendirme gerektirir ve bu platformun kapsamı dışındadır.
Bu listede olmayanlar
Uyku öncesi okunacağı söylenen metinlerin bir kısmı kaynaklarda karşılığı olmayan sayı ve sonuç iddialarıyla birlikte dolaşır.
Belirli bir zikri belirli sayıda okuyanın belirli bir rüya göreceği, korkularının mutlaka geçeceği ya da bir dileğinin kesin olarak gerçekleşeceği yönündeki anlatımlar bu gruptadır. Ne Kur'an'da ne de sahih hadis kaynaklarında böyle bir sayı-sonuç bağı bulunur.
Yukarıdaki listeye yalnızca kaynağı gösterilebilen metinler alınmıştır.
Sık sorulan sorular
Uyumadan önce hangi zikirler okunur?
Sahih kaynaklarda bildirilenler şunlardır: "Bismike'llâhümme emûtü ve ahyâ", "Allâhümme eslemtü nefsî" duası ve 33-33-34 biçimindeki tesbih. Ayrıca İhlâs, Felak, Nâs sureleri ile Âyetü'l-Kürsî'nin okunmasına dair rivayetler vardır.
Yatarken tesbih neden 34?
Buhârî ve Müslim'de Hz. Fâtıma'ya öğretilen rivayette tekbir 34 olarak bildirilir. Namaz sonrası tesbihatta ise üç cümle de 33'tür; iki rivayet farklı bağlamlara aittir.
Akşam zikirleriyle aynı mı?
Hayır. Akşam zikirlerinin vakti gün batımı çevresindedir; buradaki metinler yatağa girildiğinde okunur. İki liste büyük ölçüde farklıdır.
Mülk suresini okumak sahih midir?
Bu rivayet Tirmizî'de yer alır, Buhârî ve Müslim'de bulunmaz. Bu sayfada klasik kaynak olarak işaretlenmiştir; sahih olarak nakledilen diğer metinlerle aynı sağlamlıkta değildir.
Kaynaklar
- Sahih hadisBuhârî, Deavât 6; Müslim, Zikir 56 — "Allâhümme eslemtü nefsî" duası ve rivayette aktarılan davranışlar
- Sahih hadisBuhârî, Deavât 11; Müslim, Zikir 80 — Hz. Fâtıma'ya öğretilen 33-33-34 tesbih
- Sahih hadisBuhârî, Deavât 7 — "Bismike'llâhümme emûtü ve ahyâ"
- Sahih hadisBuhârî, Fezâilü'l-Kur'ân 14 — İhlâs, Felak ve Nâs surelerinin yatarken okunması
- Sahih hadisBuhârî, Vekâle 10 — Âyetü'l-Kürsî'nin yatarken okunmasıyla ilgili haber
- Klasik kaynakTirmizî, Deavât — Secde ve Mülk surelerinin okunmasına dair rivayet; Buhârî ve Müslim'de bulunmaz
Son güncelleme: