El-Azîz Esması
El-Azîz, "mutlak güç sahibi ve yenilmez olan" anlamına gelir. Kur'an'da doksandan fazla yerde geçer ve çoğunlukla "hakîm" (hikmet sahibi) ismiyle birlikte kullanılır; bu birliktelik gücün hikmetle sınırlandığını bildirir.
الْعَزِيز
OkunuşuEl-Azîz
AnlamıMutlak güç sahibi, yenilmeyen, değeri eşsiz olan
- Sıra
- 8. isim
- Kelime kökü
- ع ز ز (a-z-z) — güçlü olmak, üstün gelmek, nadir ve değerli olmak. Aynı kökten "izzet" (şeref, üstünlük) ve "aziz" (değerli) kelimeleri gelir. Kökte hem güç hem nadirlik anlamı bulunur.
- Kur'an'da geçişi
- Haşr 59:23, Bakara 2:129, Fâtır 35:10
Anlam katmanları
- Karşısında durulamayan güce sahip
- Benzeri bulunmadığı için değeri eşsiz olan
- Dilediğini yapmaktan alıkonulamayan
Kur'an'daki kullanımı
O, kendisinden başka ilah olmayan Allah'tır. Melik'tir, Kuddûs'tür, Selâm'dır, Mü'min'dir, Müheymin'dir, Azîz'dir, Cebbâr'dır, Mütekebbir'dir.
Haşr 59:23
Şüphesiz sen Azîz'sin, Hakîm'sin.
Bakara 2:129
Kim izzet istiyorsa bilsin ki izzet tamamen Allah'a aittir.
Fâtır 35:10
Dua bağlamında kullanımı
El-Azîz, çaresizlik ve güçsüzlük hissedilen durumlarda anılır. Fâtır 10. ayet izzetin kaynağını doğrudan gösterdiği için bu bağlamın Kur'an'daki dayanağıdır.
Bu isim hakkında yaygın iddialar
Her esmanın bir "ebced değeri" ve buna bağlı bir zikir sayısı vardır; o sayıda okunmalıdır.
Ebced, Arap harflerine sayı değeri veren bir sistemdir ve şiirde tarih düşürmek için kullanılmıştır. Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında esmaların belirli sayılarda okunmasını emreden bir bildirim yoktur. A'râf 7:180 Esmaül Hüsna ile dua edilmesini tavsiye eder, ancak sayı şartı koymaz.
Her esmanın bir "zikir saati" ve "zikir günü" vardır.
Bu tasnif Kur'an ve sahih hadis kaynaklı değildir. Gezegenlere saat ve gün atfeden sistemler İslam öncesi astroloji geleneğinden gelir ve klasik kelam kaynaklarında bu tür belirlemelere itibar edilmez.
Neden çoğunlukla "Hakîm" ile birlikte gelir
Kur'an'da El-Azîz ismi en sık "el-Azîzü'l-Hakîm" biçiminde geçer. Klasik tefsirlerde bu birlikteliğin tesadüfi olmadığı belirtilir.
Azîz tek başına sınırsız güç bildirir. Hakîm ise o gücün yerli yerinde, bir amaca uygun kullanıldığını ifade eder. İkisinin birlikte gelmesi, gücün keyfî değil hikmetli olduğunu bildirir. Aynı sebeple ismin "gâlip" değil "azîz" olması da anlamlıdır: kökte yalnızca üstünlük değil, değer ve nadirlik de vardır.
Sık sorulan sorular
El-Azîz Kur'an'da kaç kez geçer?
Kur'an'da doksandan fazla yerde geçer; Esmaül Hüsna içinde en sık tekrarlanan isimlerden biridir. Çoğunlukla Hakîm, Alîm, Rahîm veya Gafûr isimleriyle birlikte kullanılır.
Kaynaklar
- Kur’anHaşr 59:23 — İsmin geçtiği ayet
- Kur’anBakara 2:129 — "Azîzü'l-Hakîm" kalıbı
- Kur’anFâtır 35:10 — İzzetin kaynağı
- Klasik kaynakTirmizî, Deavât 82 — Doksan dokuz ismin sayıldığı rivayet
Son güncelleme: