Mâlikü'l-Mülk Esması
Mâlikü'l-Mülk, "mülkün gerçek sahibi" anlamına gelir. Âl-i İmrân suresi 26. ayette geçer ve orada bir dua kalıbının içinde bulunur: "Kul: Allâhümme mâlike'l-mülk."
مَالِكُ الْمُلْك
OkunuşuMâlikü'l-Mülk
AnlamıMülkün gerçek ve tek sahibi
- Sıra
- 84. isim
- Kelime kökü
- م ل ك (m-l-k) — sahip olmak, hükmetmek. El-Melik ismiyle aynı köktendir. Bu isim iki kelimeden oluşan bir tamlamadır ve listedeki nadir tamlama isimlerinden biridir.
- Kur'an'da geçişi
- Âl-i İmrân 3:26
Anlam katmanları
- Mülkü dilediğine veren ve dilediğinden alan
- Sahipliği geçici olmayan
- Verdiğinin de aldığının da sahibi
Kur'an'daki kullanımı
De ki: Mülkün sahibi olan Allah'ım! Dilediğine mülk verirsin, dilediğinden mülkü alırsın. Dilediğini yüceltirsin, dilediğini alçaltırsın. Hayır senin elindedir. Şüphesiz sen her şeye gücü yetensin.
Âl-i İmrân 3:26
Dua bağlamında kullanımı
Bu isim doğrudan bir dua cümlesinin içinde geçer. Ayet "Kul" (de ki) emriyle başladığı için, klasik dua edebinde aynen okunması yaygındır.
Bu isim hakkında yaygın iddialar
Her esmanın bir "ebced değeri" ve buna bağlı bir zikir sayısı vardır; o sayıda okunmalıdır.
Ebced, Arap harflerine sayı değeri veren bir sistemdir ve şiirde tarih düşürmek için kullanılmıştır. Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında esmaların belirli sayılarda okunmasını emreden bir bildirim yoktur. A'râf 7:180 Esmaül Hüsna ile dua edilmesini tavsiye eder, ancak sayı şartı koymaz.
Her esmanın bir "zikir saati" ve "zikir günü" vardır.
Bu tasnif Kur'an ve sahih hadis kaynaklı değildir. Gezegenlere saat ve gün atfeden sistemler İslam öncesi astroloji geleneğinden gelir ve klasik kelam kaynaklarında bu tür belirlemelere itibar edilmez.
Ayetin dört fiili
Âl-i İmrân 26'da dört fiil sıralanır: mülk vermek, mülkü almak, yüceltmek, alçaltmak. Dördü de aynı özneye aittir.
Dikkat çekici olan, ayetin bu dört fiilden sonra "hayır senin elindedir" ifadesiyle bağlanmasıdır. Klasik tefsirlerde bu bağlanış üzerinde durulur: dört fiilin ikisi insana hoş, ikisi hoş değildir; ayet ise dördünü birden hayır kapsamında toplar.
El-Muiz ve El-Müzil isimleri de bu ayetteki fiillerden türetilmiştir.
Tamlama biçimindeki isimler
Doksan dokuz isim listesinin çoğu tek kelimedir. Mâlikü'l-Mülk ve Zü'l-Celâli ve'l-İkrâm ise tamlamadır.
Bu, listenin tek tip bir yapıya sahip olmadığını gösterir. Klasik kaynaklarda bu durum, listenin bir dilbilgisi tasnifi değil, Kur'an ve sünnette Allah'a nispet edilen nitelemelerin bir derlemesi olmasıyla açıklanır.
Kaynaklar
- Kur’anÂl-i İmrân 3:26 — İsmin geçtiği ayet
- Klasik kaynakTirmizî, Deavât 82 — Doksan dokuz ismin sayıldığı rivayet
Son güncelleme: