El-Muktedir Esması
El-Muktedir, "gücü eksiksiz ve karşı konulamaz olan" anlamına gelir. El-Kâdir ile aynı köktendir; iftiâl kalıbı gücün tam ve engellenemez biçimde kullanıldığını bildirir.
الْمُقْتَدِر
OkunuşuEl-Muktedir
AnlamıGücü eksiksiz olan; karşı konulamayacak biçimde güç yetiren
- Sıra
- 70. isim
- Kelime kökü
- ق د ر (k-d-r) — güç yetirmek, ölçmek. El-Kâdir ile aynı köktendir; "muktedir" iftiâl kalıbındadır ve fiilin tam olarak gerçekleştirilmesini bildirir.
- Kur'an'da geçişi
- Kehf 18:45, Kamer 54:42, Kamer 54:55
Anlam katmanları
- Gücünü engellenmeksizin kullanan
- Kudreti tam ve kusursuz olan
- Dilediğini gerçekleştirmesi kesin olan
Kur'an'daki kullanımı
Allah her şeye gücü yetendir.
Kehf 18:45
Biz de onları mutlak güç ve kudret sahibine yakışır biçimde yakaladık.
Kamer 54:42
Güçlü hükümdarın katında, doğruluk meclisindedirler.
Kamer 54:55
Dua bağlamında kullanımı
El-Muktedir ismi, karşı konulamaz bir gücün gerektiği durumlarda anılır. Kamer 42'de ismin bir sonuç bildiren ayette gelmesi bu vurguyu taşır.
Bu isim hakkında yaygın iddialar
Her esmanın bir "ebced değeri" ve buna bağlı bir zikir sayısı vardır; o sayıda okunmalıdır.
Ebced, Arap harflerine sayı değeri veren bir sistemdir ve şiirde tarih düşürmek için kullanılmıştır. Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında esmaların belirli sayılarda okunmasını emreden bir bildirim yoktur. A'râf 7:180 Esmaül Hüsna ile dua edilmesini tavsiye eder, ancak sayı şartı koymaz.
Her esmanın bir "zikir saati" ve "zikir günü" vardır.
Bu tasnif Kur'an ve sahih hadis kaynaklı değildir. Gezegenlere saat ve gün atfeden sistemler İslam öncesi astroloji geleneğinden gelir ve klasik kelam kaynaklarında bu tür belirlemelere itibar edilmez.
Kalıp farkı ne getirir
Arapçada iftiâl kalıbı, fiilin özne tarafından tam ve eksiksiz gerçekleştirilmesini bildirir. "Kâdir" güç yetirendir; "muktedir" ise o gücü fiilen ve eksiksiz kullanandır.
Kamer 42. ayette ismin geçtiği bağlam bunu gösterir: bir topluluğun helâk edilişi anlatılır ve "mutlak güç ve kudret sahibine yakışır biçimde" ifadesi kullanılır. Yani söz konusu olan güç kapasitesi değil, o kapasitenin fiilen ve tam olarak işlemesidir.
Klasik kaynaklarda iki ismin listede birlikte bulunması bu kalıp farkıyla açıklanır.
Kaynaklar
- Kur’anKehf 18:45 — İsmin geçtiği ayet
- Kur’anKamer 54:42 — Sonuç bildiren bağlamda
- Kur’anKamer 54:55 — İsmin geçtiği ayet
- Klasik kaynakTirmizî, Deavât 82 — Doksan dokuz ismin sayıldığı rivayet
Son güncelleme: