El-Kâdir Esması

Kur’anBu sayfadaki bilgilerin ana kaynak seviyesi

El-Kâdir, "gücü her şeye yeten" anlamına gelir. Kökte iki anlam birlikte bulunur: güç yetirmek ve ölçü belirlemek. Bu yüzden kudret ile kader aynı köktendir.

الْقَادِر

OkunuşuEl-Kâdir

AnlamıGücü her şeye yeten; ölçüyü belirleyen

Sıra
69. isim
Kelime kökü
ق د ر (k-d-r) — güç yetirmek; ölçmek, takdir etmek. Aynı kökten "kudret", "kader", "miktar" ve "takdir" kelimeleri gelir. Kökte güç ile ölçü birlikte bulunur.
Kur'an'da geçişi
En'âm 6:65, İsrâ 17:99, Kıyâme 75:40

Anlam katmanları

  • Dilediğini yapmaya gücü yeten
  • Her şeyi bir ölçüyle takdir eden
  • Gücü bir engele takılmayan

Kur'an'daki kullanımı

De ki: O, üstünüzden veya ayaklarınızın altından size azap göndermeye gücü yetendir.

En'âm 6:65

Görmediler mi ki gökleri ve yeri yaratan Allah, onların benzerini yaratmaya da gücü yetendir.

İsrâ 17:99

Bunu yapan, ölüleri diriltmeye gücü yeten değil midir?

Kıyâme 75:40

Dua bağlamında kullanımı

El-Kâdir ismi, imkânsız görünen taleplerde anılır. Kökteki takdir anlamı, gücün rastgele değil ölçülü kullanıldığını bildirir.

Bu isim hakkında yaygın iddialar

Her esmanın bir "ebced değeri" ve buna bağlı bir zikir sayısı vardır; o sayıda okunmalıdır.

Ebced, Arap harflerine sayı değeri veren bir sistemdir ve şiirde tarih düşürmek için kullanılmıştır. Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında esmaların belirli sayılarda okunmasını emreden bir bildirim yoktur. A'râf 7:180 Esmaül Hüsna ile dua edilmesini tavsiye eder, ancak sayı şartı koymaz.

Her esmanın bir "zikir saati" ve "zikir günü" vardır.

Bu tasnif Kur'an ve sahih hadis kaynaklı değildir. Gezegenlere saat ve gün atfeden sistemler İslam öncesi astroloji geleneğinden gelir ve klasik kelam kaynaklarında bu tür belirlemelere itibar edilmez.

Kudret ile kader aynı kökte

Türkçedeki "kader" kelimesi bu isimle aynı köktendir. Kök hem güç yetirmeyi hem ölçü belirlemeyi ifade eder ve bu birliktelik anlamlıdır.

Klasik kaynaklarda kader, "her şeyin bir ölçüye göre takdir edilmiş olması" diye tanımlanır — Kamer suresi 49. ayetteki "biz her şeyi bir ölçüye göre yarattık" ifadesi bu tanımın dayanağıdır ve aynı kökü kullanır.

Bu, kaderin keyfî bir belirleme değil, ölçülü bir takdir olarak anlaşılması gerektiğini gösterir. Güç ile ölçünün aynı kelimede birleşmesi tesadüf değildir.

Sık sorulan sorular

El-Kâdir ile El-Muktedir arasındaki fark nedir?

Aynı kökten gelirler. El-Muktedir iftiâl kalıbındadır ve gücün eksiksiz, karşı konulamaz biçimde kullanılmasını bildirir. Klasik kaynaklarda El-Muktedir'in daha güçlü bir vurgu taşıdığı belirtilir.

Kaynaklar

  • Kur’an
    En'âm 6:65 — İsmin geçtiği ayet
  • Kur’an
    İsrâ 17:99 — Yaratma gücü bağlamında
  • Kur’an
    Kamer 54:49 — Aynı kökten "kader" kelimesi
  • Klasik kaynak
    Tirmizî, Deavât 82 — Doksan dokuz ismin sayıldığı rivayet

Son güncelleme: