El-Metîn Esması
El-Metîn, "çok sağlam ve dayanıklı olan" anlamına gelir. Kur'an'da yalnızca Zâriyât suresi 58. ayette geçer ve orada Er-Rezzâk ve El-Kaviyy ile birlikte bulunur.
الْمَتِين
OkunuşuEl-Metîn
AnlamıKuvveti sarsılmayan, sağlamlığı bozulmayan
- Sıra
- 54. isim
- Kelime kökü
- م ت ن (m-t-n) — sağlam ve dayanıklı olmak. Arapçada sırtın güçlü kısmı için kullanılan "metn" kelimesi aynı köktendir; hadis literatüründeki "metin" (rivayetin asıl metni) de buradan gelir.
- Kur'an'da geçişi
- Zâriyât 51:58
Anlam katmanları
- Gücü sarsıntıya uğramayan
- Kudreti dayanıklı ve sürekli olan
- Sağlamlığı dışarıdan gelen bir desteğe bağlı olmayan
Kur'an'daki kullanımı
Şüphesiz rızık veren, güç ve kuvvet sahibi olan ancak Allah'tır.
Zâriyât 51:58
Dua bağlamında kullanımı
El-Metîn ismi, El-Kaviyy ile birlikte anılır. Kur'an'daki tek geçişinde rızık bağlamında bulunması, rızkın sağlam bir kaynağa dayandığı fikrini kurar.
Bu isim hakkında yaygın iddialar
Her esmanın bir "ebced değeri" ve buna bağlı bir zikir sayısı vardır; o sayıda okunmalıdır.
Ebced, Arap harflerine sayı değeri veren bir sistemdir ve şiirde tarih düşürmek için kullanılmıştır. Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında esmaların belirli sayılarda okunmasını emreden bir bildirim yoktur. A'râf 7:180 Esmaül Hüsna ile dua edilmesini tavsiye eder, ancak sayı şartı koymaz.
Her esmanın bir "zikir saati" ve "zikir günü" vardır.
Bu tasnif Kur'an ve sahih hadis kaynaklı değildir. Gezegenlere saat ve gün atfeden sistemler İslam öncesi astroloji geleneğinden gelir ve klasik kelam kaynaklarında bu tür belirlemelere itibar edilmez.
Kuvvet ile sağlamlık arasındaki fark
El-Kaviyy gücün miktarını, El-Metîn ise o gücün dayanıklılığını bildirir. Klasik kaynaklarda ayrım şöyle açıklanır: bir şey güçlü olabilir ama zamanla zayıflayabilir; metanet, gücün sarsılmazlığıdır.
Zâriyât 58 üç ismi bir araya getirir: rızık veren, güç sahibi, sağlam olan. Sıralama anlamlıdır — rızkın sürekliliği, veren tarafın gücünün hem yeterli hem sarsılmaz olmasına bağlıdır.
Hadis literatüründe rivayetin senedinden sonraki asıl sözüne "metin" denmesi de aynı köktendir: taşıyan değil, taşınan sağlam kısım.
Sık sorulan sorular
El-Metîn Kur'an'da kaç kez geçer?
Yalnızca bir kez, Zâriyât suresi 58. ayette geçer. Aynı ayette Er-Rezzâk ve kuvvet sahibi olma nitelemesi de bulunur.
Kaynaklar
- Kur’anZâriyât 51:58 — İsmin geçtiği tek ayet
- Klasik kaynakTirmizî, Deavât 82 — Doksan dokuz ismin sayıldığı rivayet
Son güncelleme: