Aile ile İlgili Ayetler
Kur'an ailede eşler arası ilişkiyi iki kelimeyle tarif eder: sükûnet ve meveddet. Çocuklar ise hem süs hem imtihan olarak anılır. Aşağıdaki ayetler bu tarifin geçtiği yerlerdir.
Rûm suresi, 21. ayet
وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً
Kendileriyle huzur bulasınız diye size kendi türünüzden eşler yaratması ve aranıza sevgi ve merhamet koyması O'nun ayetlerindendir.
İlişkinin amacı olarak sükûnet gösterilir. Meveddet El-Vedûd, rahmet ise Er-Rahmân ile aynı köktendir.
Bakara suresi, 187. ayet
هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ
Onlar sizin için bir elbise, siz de onlar için bir elbisesiniz.
Benzetme karşılıklıdır. Klasik tefsirlerde elbisenin örtmek, korumak ve yakınlık anlamlarını birlikte taşıdığı belirtilir.
Nisâ suresi, 19. ayet
وَعَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ
Onlarla iyilikle geçinin.
"Ma'rûf" kelimesi bilinen, tanınan, uygun görülen anlamındadır; belirli bir davranış listesi verilmez.
Furkân suresi, 74. ayet
رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا
Rabbimiz! Eşlerimizden ve çocuklarımızdan bize göz aydınlığı olacak olanlar ver ve bizi takvâ sahiplerine öncü kıl.
"Kurrate a'yün" ifadesi gözün ısınması, hareketsiz kalması anlamındadır; Arapçada huzurun karşılığıdır.
Kehf suresi, 46. ayet
الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا
Mal ve çocuklar dünya hayatının süsüdür. Kalıcı iyilikler ise Rabbinin katında sevapça daha hayırlıdır.
Çocuklar süs olarak anılır; değersizleştirilmez ama kalıcı olanla karşılaştırılır.
Tegâbün suresi, 15. ayet
إِنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ وَاللَّهُ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ
Mallarınız ve çocuklarınız ancak bir imtihandır. Büyük ecir ise Allah katındadır.
"Fitne" burada imtihan anlamındadır. Kehf 46 ile birlikte okunur.
Tahrîm suresi, 6. ayet
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا
Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi ateşten koruyun.
Sıralama dikkat çekicidir: önce kendisi, sonra ailesi.
Sükûnet ile başlar
Rûm 21'de eşler arası ilişkinin amacı "liteskünû ileyhâ" ifadesiyle verilir: onlara sükûnet bulasınız diye.
Burada kullanılan kök, huzur ayetlerindeki sekîne ile aynıdır: s-k-n. Yani Kur'an'ın huzur için kullandığı kelime, aile için de kullanılır.
Ayet burada bitmez; "aranıza meveddet ve rahmet koyduk" denir. Klasik tefsirlerde bu iki kelimenin ayrı şeyleri bildirdiği belirtilir: meveddet karşılıklı sevgi, rahmet ise sevginin azaldığı zaman devrede kalan şefkattir.
Süs ve imtihan aynı anda
Kur'an çocuklar hakkında iki ayrı ifade kullanır ve ikisi de olumsuz değildir.
Kehf 46'da "dünya hayatının süsü" denir. Tegâbün 15'te ise "fitne", yani imtihan denir.
Klasik tefsirlerde bu iki ifade birlikte okunur: verilen şey hem bir güzelliktir hem de bir sorumluluktur. Tegâbün 15'in devamında büyük ecrin Allah katında olduğu bildirilerek karşılaştırma tamamlanır.
Furkân 74'teki dua da bu çerçevededir: çocuk istenmez, "göz aydınlığı olacak" çocuk istenir. Nitelik talebi, niceliğin önüne geçer.
Sık sorulan sorular
Kur'an'da aile için hangi dua vardır?
En bilineni Furkân 74'teki duadır: "Rabbimiz! Eşlerimizden ve çocuklarımızdan bize göz aydınlığı olacak olanlar ver." Ayrıca İbrâhîm 40'ta zürriyet için, Ahkâf 15'te anne baba ve çocuk için yapılan dualar bulunur.
Kaynaklar
- Kur’anRûm 30:21 — Sükûnet, meveddet ve rahmet
- Kur’anBakara 2:187 — Elbise benzetmesi
- Kur’anNisâ 4:19 — İyilikle geçinme
- Kur’anFurkân 25:74 — Göz aydınlığı duası
- Kur’anKehf 18:46 — Çocukların süs olması
- Kur’anTegâbün 64:15 — Çocukların imtihan olması
- Kur’anTahrîm 66:6 — Aileyi korumak
Son güncelleme: