Borç Duası
Borç konusunda sahih kaynaklarda iki dua bulunur. Biri borçtan Allah'a sığınmayı, diğeri helal kazançla yetinip başkasına muhtaç olmamayı ister. İkincisi rivayette borcunu ödeyemeyen birine öğretilmiştir.
Duanın metni
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْمَأْثَمِ وَالْمَغْرَمِ
OkunuşuAllâhümme innî eûzü bike mine'l-me'semi ve'l-mağram.
AnlamıAllah'ım! Günahtan ve borç yükünden sana sığınırım.
Ne zaman okunur?
Borç yükü hissedilen her an okunabilir. Rivayette bu ifadenin namaz içinde de okunduğu aktarılır. Belirli bir sayı şartı bildirilmez.
Günah ile borcun birlikte anılması
Duada iki şeyden birlikte sığınılır: günah (me'sem) ve borç yükü (mağram). Buhârî'deki rivayette bu birlikteliğin sebebi sorulduğunda verilen cevap aktarılır: borçlu kişi konuştuğunda yalan söyler, söz verdiğinde sözünden döner.
Yani borç, tek başına maddi bir mesele olarak değil, doğruluğu zorlaştıran bir yük olarak ele alınır. Klasik kaynaklarda bu, borcun ahlaki sonuçlarına dikkat çeken bir örnek olarak değerlendirilir.
İkinci dua: helalle yetinmek
Tirmizî'de nakledilen ikinci dua şudur: "Allâhümme'kfinî bi helâlike an harâmike ve ağninî bi fadlike ammen sivâk" — helâlinle yetinmemi sağlayarak beni haramından koru ve lütfunla beni senden başkasına muhtaç etme.
Rivayette bu dua, borcunu ödemekte zorlanan birine öğretilmiştir. Duanın istediği şey borcun silinmesi değil, helal kazançla yetinme ve bağımsızlıktır. Bu dua rızık sayfasında ayrıntılı ele alınmaktadır.
Borç Kur'an'da nasıl ele alınır
Bakara suresi 282. ayet Kur'an'ın en uzun ayetidir ve tamamı borcun yazılmasıyla ilgilidir: vadenin belirlenmesi, yazılması ve şahit tutulması bildirilir.
Hemen öncesindeki 280. ayette ise darda olan borçluya süre tanınması, bağışlanmasının ise daha hayırlı olduğu belirtilir.
İki ayet birlikte okunduğunda borç iki yönden ele alınmış olur: kaydı titiz tutulacak bir sorumluluk ve karşısındakine kolaylık gösterilecek bir durum. Duaların borçtan sığınması, borcu kötü bir şey saymaktan değil, taşıdığı yükten kaynaklanır.
Kaynaklarda borcun ağırlığı
Tirmizî'de nakledilen bir rivayette müminin nefsinin borcu ödeninceye kadar borcuna bağlı olduğu bildirilir.
Buhârî'deki rivayette ise günah ile borcun birlikte anılmasının sebebi olarak borçlunun konuştuğunda yalan söylemesi ve söz verdiğinde sözünden dönmesi aktarılır.
İki rivayet de borcu maddi bir kalem olarak değil, kişiyi bağlayan bir yük olarak anlatır. Duanın "me'sem" ve "mağram" kelimelerini yan yana koyması bu çerçevede okunur.
Sayı ve garanti iddiaları
Borç başlığı altında dolaşan içeriğin önemli bir bölümü belirli sayıda okunduğunda borcun kesin olarak kapanacağını bildiren metinlerdir.
Bu sayı ve süre şartlarının Kur'an'da ve sahih hadis kaynaklarında karşılığı bulunmaz. Kaynaklarda bu dualara bağlanmış bir sayı yoktur.
Bu sitede hiçbir dua için kesin sonuç garantisi bildirilmez. Duaların kendisi de böyle kurulmamıştır: biri borçtan sığınır, diğeri helal kazançla yetinmeyi ve başkasına muhtaç olmamayı ister. İkisi de borcun silinmesini talep etmez.
Sık sorulan sorular
Borç duası kaç defa okunur?
Sahih kaynaklarda bu dualar için belirli bir sayı bildirilmez. "Şu kadar okuyan borcundan mutlaka kurtulur" biçimindeki iddiaların kaynağı doğrulanamamaktadır.
Borç için Kur'an'da bir ayet var mı?
Bakara 282'de borcun yazılması ve şahit tutulması, 280'de ise darda olan borçluya süre tanınması bildirilir. Talâk 2-3'te umulmadık yerden rızık verileceği geçer. Kur'an'da borç için okunacak ayrı bir dua metni bulunmaz.
Kaynaklar
- Sahih hadisBuhârî, Deavât 46 — Günah ve borçtan sığınma duası
- Sahih hadisTirmizî, Deavât 110 — Helalle yetinme duası
- Kur’anTalâk 65:2-3 — Umulmadık yerden rızık
- Kur’anBakara 2:280 — Darda olan borçluya süre tanınması
- Kur’anBakara 2:282 — Borcun yazılması ve şahit tutulması
- Sahih hadisTirmizî, Cenâiz 76 — Borcun ödeninceye kadar bağlayıcılığı
- DoğrulanmadıYaygın sayı ve süre şartları — "Şu kadar okuyan borcundan kurtulur" iddiaları; kaynaklarda karşılığı yoktur
Son güncelleme: