El-Muhsî Esması
El-Muhsî, "her şeyi tek tek sayan ve kaydeden" anlamına gelir. Kur'an'da bu isim kalıbında geçmez; kök fiil halinde birkaç ayette bulunur ve isim buradan türetilmiştir.
الْمُحْصِي
OkunuşuEl-Muhsî
AnlamıHer şeyi tek tek sayıp kaydeden, hiçbir şeyi eksik bırakmayan
- Sıra
- 57. isim
- Kelime kökü
- ح ص ي (h-s-y) — saymak, sayıyla tespit etmek. Klasik sözlükler kökün çakıl taşıyla sayma âdetinden geldiğini kaydeder; "hasâ" çakıl taşı demektir.
- Kur'an'da geçişi
- Meryem 19:94, Cin 72:28, İbrâhîm 14:34
Anlam katmanları
- Sayılamayacak kadar çok olanı sayan
- Yapılanı kaydından düşürmeyen
- Her şeyin miktarını bilen
Kur'an'daki kullanımı
Andolsun ki O, onları kuşatmış ve tek tek saymıştır. (İsim değil, fiil halinde.)
Meryem 19:94
O, onların yanında bulunanı kuşatmış ve her şeyi sayıyla tespit etmiştir.
Cin 72:28
Allah'ın nimetini saymaya kalksanız sayamazsınız.
İbrâhîm 14:34
Dua bağlamında kullanımı
El-Muhsî ismi, yapılan küçük bir iyiliğin görülmediği veya unutulduğu düşünülen durumlarda anılır.
Bu isim hakkında yaygın iddialar
Doksan dokuz ismin tamamı Kur'an'da Allah'ın ismi olarak geçer.
Geçmez. Listedeki isimlerin bir kısmı Kur'an'da isim kalıbında değil, fiil halinde bulunur ve isim formu bu fiilden türetilmiştir. Bir kısmı ise yalnızca Tirmizî'nin naklettiği listede yer alır. Bu sitede her esma sayfasında ismin Kur'an'da hangi biçimde bulunduğu ayrıca belirtilir.
Her esmanın bir "ebced değeri" ve buna bağlı bir zikir sayısı vardır; o sayıda okunmalıdır.
Ebced, Arap harflerine sayı değeri veren bir sistemdir ve şiirde tarih düşürmek için kullanılmıştır. Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında esmaların belirli sayılarda okunmasını emreden bir bildirim yoktur. A'râf 7:180 Esmaül Hüsna ile dua edilmesini tavsiye eder, ancak sayı şartı koymaz.
Her esmanın bir "zikir saati" ve "zikir günü" vardır.
Bu tasnif Kur'an ve sahih hadis kaynaklı değildir. Gezegenlere saat ve gün atfeden sistemler İslam öncesi astroloji geleneğinden gelir ve klasik kelam kaynaklarında bu tür belirlemelere itibar edilmez.
Sayılamayan ile sayan arasındaki karşıtlık
İbrâhîm 34. ayette insanın Allah'ın nimetlerini sayamayacağı bildirilir; aynı kök Meryem 94'te Allah için kullanılır ve O'nun her şeyi tek tek saydığı söylenir.
Bu karşıtlık ismin anlamını kurar: sayma kapasitesi bakımından iki taraf arasında bir asimetri vardır. İnsan için sayılamaz olan, sayılmış durumdadır.
Kökün çakıl taşıyla sayma âdetinden gelmesi de anlamlıdır: sayma somut ve tek tek yapılan bir işlemdir, toplu bir tahmin değil.
Sık sorulan sorular
El-Muhsî Kur'an'da geçiyor mu?
Bu isim kalıbında geçmez. Kök, Meryem 19:94 ve Cin 72:28 gibi ayetlerde fiil halinde bulunur ve isim buradan türetilmiştir. Tirmizî'nin naklettiği listede yer alır.
Kaynaklar
- Kur’anMeryem 19:94 — Fiil halinde geçtiği ayet
- Kur’anCin 72:28 — Her şeyin sayıyla tespiti
- Kur’anİbrâhîm 14:34 — Nimetlerin sayılamaması
- Klasik kaynakTirmizî, Deavât 82 — İsmin listede yer aldığı rivayet
Son güncelleme: