İftar Duası
Orucu açarken okunan duaların en yaygını "Allâhümme leke sumtü" ile başlayan metindir. Ancak hadis kaynaklarında senedi daha güçlü olan başka bir dua vardır: "Zehebe'z-zameu."
Duanın metni
ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الْأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ
OkunuşuZehebe'z-zameü ve'btelleti'l-urûku ve sebete'l-ecru inşâallâh.
AnlamıSusuzluk gitti, damarlar ıslandı ve Allah dilerse ecir sabit oldu.
Ne zaman okunur?
Orucu açtıktan sonra okunur. Ebû Dâvûd'daki rivayette duanın iftardan sonra söylendiği aktarılır.
İki dua, iki farklı kaynak durumu
Türkiye'de en yaygın bilinen iftar duası şudur:
اللَّهُمَّ لَكَ صُمْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَعَلَى رِزْقِكَ أَفْطَرْتُ
Allâhümme leke sumtü ve bike âmentü ve alâ rızkıke eftartü.
Allah'ım! Senin için oruç tuttum, sana iman ettim ve senin rızkınla orucumu açtım.
Bu metin Ebû Dâvûd'da nakledilir; ancak hadis literatüründe senedi tartışılmıştır ve mürsel kabul edilir.
Yukarıda verilen "Zehebe'z-zameü" duası ise aynı kaynakta daha güçlü bir senetle nakledilir ve hasen kabul edilir.
Bu sitede iki metin de gizlenmeden verilir. İkisi de okunabilir; ayrım, hangisinin daha sağlam bir senede dayandığıdır.
Duanın içeriği: sonuç değil, hâl
"Zehebe'z-zameü" duasının yapısı dikkat çekicidir. Üç cümleden ikisi bir talep değil, olup bitenin tarifidir: susuzluk gitti, damarlar ıslandı.
Üçüncü cümlede ise ecirden söz edilir; ama "inşâallâh" kaydıyla. Yani ecrin kesinliği bile bir şarta bağlanır.
Klasik kaynaklarda bu kayıt üzerinde durulur: ibadetin karşılığı hakkında kesin konuşulmaz. Bu, bu sitedeki genel ilkeyle örtüşür — hiçbir ibadet veya dua için garanti verilmez.
Orucun kendisi hakkında Kur'an ne der
Bakara suresi 183-187. ayetler orucun temel bildirimini içerir.
183. ayette orucun amacı "takvâ" olarak bildirilir. 185. ayette Ramazan ayı ve Kur'an'ın indirilişi anılır, ardından "Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez" buyrulur.
186. ayet ise dikkat çekicidir: oruç ayetlerinin tam ortasında, hiçbir geçiş yapılmadan dua ayeti gelir. "Bana dua ettiği zaman dua edenin duasına karşılık veririm."
Klasik tefsirlerde bu yerleşim üzerinde durulur ve oruç ile duanın Kur'an'da yan yana konduğu belirtilir.
Sık sorulan sorular
İftar duası okunmadan oruç açılır mı?
Evet. Orucun geçerliliği herhangi bir dua metnine bağlı değildir. Kaynaklarda bu dualar tavsiye edilen davranışlar olarak aktarılır, şart olarak değil.
Hangi iftar duası daha sağlamdır?
Hadis literatüründe "Zehebe'z-zameü" duasının senedi daha güçlü kabul edilir (hasen). Türkiye'de daha yaygın olan "Allâhümme leke sumtü" duası ise mürsel kabul edilir. İkisi de okunabilir.
Kaynaklar
- Sahih hadisEbû Dâvûd, Savm 22 — "Zehebe'z-zameü" duası; hasen kabul edilir
- Klasik kaynakEbû Dâvûd, Savm 22 — "Allâhümme leke sumtü" duası; mürsel kabul edilir
- Kur’anBakara 2:183-187 — Oruç ayetleri ve aralarındaki dua ayeti
Son güncelleme: