Kurban Bayramı
Kurban Bayramı, Zilhicce ayının 10. gününde başlar ve dört gün sürer. Kur'an kurban hakkında açık bir ölçü koyar: etler ve kanlar değil, takvâ ulaşır.
- Hicri konumu
- Zilhicce ayının 10, 11, 12 ve 13. günleri
- Miladi karşılığı
- Hicri takvim ay yılına dayandığı için Kurban Bayramı'nın miladi karşılığı her yıl yaklaşık 10-11 gün geriye kayar.
Bu günde yapılan ibadetler
- Bayram namazı
- Kurban kesmek
- Teşrik tekbirleri
- Etin dağıtılması
- Akraba ziyareti
Kur'an'ın koyduğu ölçü
Hac suresi 37. ayet kurban konusunda doğrudan bir ölçü koyar:
لَنْ يَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَكِنْ يَنَالُهُ التَّقْوَى مِنْكُمْ
"Onların etleri de kanları da Allah'a ulaşmaz; fakat sizin takvânız O'na ulaşır."
Klasik tefsirlerde bu ayetin bir düzeltme olarak indiği belirtilir. Ayet ibadetin maddi kısmını geçersiz kılmaz; ancak nereye baktığını açıkça söyler.
Hac 36'da ise etin hem kesenin kendisine hem de isteyene ve istemeyene verilmesi bildirilir. Yani dağıtım ibadetin bir parçası olarak anılır.
Hz. İbrâhîm kıssası
Sâffât suresi 100-111. ayetlerde Hz. İbrâhîm'in imtihanı anlatılır ve kurbanın kaynaklarda bu olayla ilişkilendirilmesi buradan gelir.
Kıssada dikkat çekici bir ayrıntı vardır: Sâffât 102'de Hz. İbrâhîm oğluna danışır ve "bak ne dersin" der. Klasik tefsirlerde bu danışma üzerinde durulur.
107. ayette ise "büyük bir kurbanlık fidye verdik" denir. Emir yerine getirildikten sonra yerine başka bir şey konur; imtihanın konusu fiilin kendisi değildir.
Teşrik tekbirleri
Teşrik tekbirleri, Arefe günü sabah namazından bayramın dördüncü günü ikindi namazına kadar farz namazların ardından getirilen tekbirlerdir.
Metin bayram tekbiriyle aynıdır: "Allâhü ekber, Allâhü ekber, lâ ilâhe illallâhu vallâhu ekber, Allâhü ekber ve lillâhi'l-hamd."
Bu uygulama klasik fıkıh kaynaklarında yerleşmiştir. Dayanak olarak Bakara 203'teki "sayılı günlerde Allah'ı anın" ifadesi gösterilir. Süre ve kapsam konusunda mezhepler arasında farklar bulunur.
Sık sorulan sorular
Kurban kesmek farz mıdır?
Mezhepler arasında görüş farkı bulunur; Hanefî mezhebinde vâcip, diğer üç mezhepte sünnet-i müekkede kabul edilir. Bu sitede fıkhî hüküm verilmez, kaynaklardaki durum aktarılır.
Kurban eti nasıl dağıtılır?
Hac 36'da etin hem kesene hem isteyene hem de istemeyene verilmesi bildirilir. Klasik fıkıh kaynaklarında üçe bölünmesi tavsiye edilir; bu bir zorunluluk olarak bildirilmez.
Kaynaklar
- Kur’anHac 22:37 — Etin ve kanın değil takvânın ulaşması
- Kur’anHac 22:36 — Etin dağıtılması
- Kur’anSâffât 37:100-111 — Hz. İbrâhîm kıssası
- Kur’anKevser 108:2 — Namaz ve kurban emri
- Kur’anBakara 2:203 — Teşrik tekbirlerinin dayanağı
- Klasik kaynakFıkıh literatürü — Kurbanın hükmü ve teşrik tekbirlerinin süresi
Son güncelleme: