Dua ile İlgili Ayetler
Kur'an duayı hem emreder hem de nasıl yapılacağını tarif eder. Aşağıdaki ayetler dua hakkında konuşan ayetlerdir; dua metinleri değil.
Bakara suresi, 186. ayet
وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ
Kullarım sana beni sorduğunda bilsinler ki ben yakınım. Bana dua ettiği zaman dua edenin duasına karşılık veririm.
Ayet oruç ayetlerinin tam ortasında yer alır. Cevap araya bir aracı koymadan verilir.
Mü'min suresi, 60. ayet
وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ
Rabbiniz şöyle buyurdu: Bana dua edin, size karşılık vereyim. Bana kulluk etmekten büyüklenenler aşağılanmış olarak cehenneme gireceklerdir.
Dua emrinin hemen ardından kulluk kelimesi gelir; duanın terk edilmesi büyüklenmeyle ilişkilendirilir.
A'râf suresi, 55. ayet
ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ
Rabbinize yalvararak ve gizlice dua edin. Şüphesiz O haddi aşanları sevmez.
İki nitelik bildirilir: yalvarma ve gizlilik. Ayet haddi aşma uyarısıyla biter.
İsrâ suresi, 110. ayet
وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا
Duanda sesini pek yükseltme, pek de kısma; ikisi arasında bir yol tut.
Sesin ölçüsü hakkında bildirilen tek ayettir.
Enbiyâ suresi, 88. ayet
فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَنَجَّيْنَاهُ مِنَ الْغَمِّ وَكَذَلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِينَ
Onun duasına karşılık verdik ve onu kederden kurtardık. İşte müminleri böyle kurtarırız.
Hz. Yûnus'un duasının ardından gelir. Son cümle olayı ona özel olmaktan çıkarır.
Bakara suresi, 216. ayet
وَعَسَى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَعَسَى أَنْ تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ
Hoşlanmadığınız bir şey sizin için hayırlı olabilir, sevdiğiniz bir şey de sizin için kötü olabilir. Allah bilir, siz bilmezsiniz.
İstenen sonucun gerçekleşmemesi ile duanın karşılıksız kalması ayrı şeylerdir; bu ayet o ayrımın dayanağı sayılır.
Meryem suresi, 4. ayet
قَالَ رَبِّ إِنِّي وَهَنَ الْعَظْمُ مِنِّي وَاشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَيْبًا وَلَمْ أَكُنْ بِدُعَائِكَ رَبِّ شَقِيًّا
Dedi ki: Rabbim! Kemiğim zayıfladı, başım ağarmış saçla tutuştu. Rabbim! Sana dua etmekle hiç bedbaht olmadım.
Hz. Zekeriyyâ'nın duasıdır. Talep dile getirilmeden önce hâl tarif edilir.
Duanın Kur'an'daki üslubu
Kur'an'daki dua örneklerinin çoğu talebi doğrudan söylemez; önce hâli tarif eder.
Hz. Zekeriyyâ önce yaşlılığını anlatır (Meryem 4), sonra ister. Hz. Eyyûb yalnızca "bana zarar dokundu" der (Enbiyâ 83). Hz. Yûnus hiçbir şey istemez, kusurunu kabul eder (Enbiyâ 87). Hz. Mûsâ "bana indireceğin her hayra muhtacım" der (Kasas 24); ihtiyacın ne olduğunu söylemez.
Klasik kaynaklarda bu üslup üzerinde durulur ve duanın bir talep listesi değil, bir arz olduğu belirtilir.
Kabul hakkında ne bildirilir, ne bildirilmez
Bakara 186 ve Mü'min 60'ta karşılık verileceği açıkça bildirilir.
Bildirilmeyen şey ise zamanı ve biçimidir. Kur'an'da duanın kabulü hiçbir yerde bir sayıya, bir vakte veya bir metne bağlanmaz.
Bakara 216 bu noktada devreye girer: istenenin hayırlı olmayabileceği bildirilir. Klasik kaynaklarda bu ayet, karşılığın istenen biçimde gelmemesinin duanın boşa gitmesi anlamına gelmediğine dayanak sayılır.
Bu sitede hiçbir dua için sonuç garantisi verilmez ve kaynağı gösterilemeyen sayı iddiaları aktarılmaz.
Sık sorulan sorular
Duanın kabul olduğu belirtilen bir vakit var mı?
Kur'an'da dua için bir vakit şartı bildirilmez. Sahih hadis kaynaklarında bazı vakitler zikredilir: secde hâli, gecenin son üçte biri, ezan ile kamet arası. Bunlar tavsiye edilen vakitlerdir, geçerlilik şartı değil.
Dua Arapça mı yapılmalı?
Kur'an'da duanın dili hakkında bir şart bildirilmez. Klasik fıkıh kaynaklarında namaz dışındaki duanın her dilde yapılabileceği belirtilir.
Kaynaklar
- Kur’anBakara 2:186 — Duaya karşılık verilmesi
- Kur’anMü'min 40:60 — Dua emri
- Kur’anA'râf 7:55 — Duanın adabı
- Kur’anİsrâ 17:110 — Seste orta yol
- Kur’anEnbiyâ 21:88 — İcabet ve genelleme
- Kur’anBakara 2:216 — İstenenin hayırlı olmayabilmesi
- Kur’anMeryem 19:4 — Hâlin tarif edilmesi
Son güncelleme: