Cuma Günü
Cuma, Kur'an'da adıyla anılan tek gündür. Cuma suresi 9-10. ayetler bu günü düzenler ve dikkat çekici bir denge kurar: önce bırakmayı, hemen ardından dağılmayı emreder. Bu sayfa sahih rivayetlerle yaygın iddiaları ayırır.
- Hicri konumu
- Haftanın günü; hicri takvimde sabit bir tarihi yoktur
- Miladi karşılığı
- Her hafta tekrar eder.
Bu günde yapılan ibadetler
- cuma namazı
- gusül
- salavat
- Kehf suresi okumak
- dua
Bırakın ve dağılın
Cuma 9 ve 10 birbirini tamamlar ve ayrı okunduğunda ikisi de eksik kalır.
9. ayet bırakmayı emreder: "Cuma günü namaza çağrıldığında, Allah'ı anmaya koşun ve alışverişi bırakın."
10. ayet ise hemen ardından tersini söyler: "Namaz kılınınca yeryüzüne dağılın ve Allah'ın lütfundan arayın."
İki ayet birlikte bir denge kurar. Cuma, dünyadan çekilme günü olarak değil, belirli bir vakitte durup sonra devam etme günü olarak tarif edilir.
10. ayetin sonundaki kayıt da anlamlıdır: "Allah'ı çokça anın." Dağılma, anmanın sona ermesi değildir.
Sahih kaynaklarda ne var
Cuma günü hakkında hadis kaynaklarında sabit olan birkaç husus vardır.
Müslim'de, günlerin en hayırlısının cuma olduğu ve bu günde bir duanın kabul edileceği bir vaktin bulunduğu bildirilir. Vaktin hangisi olduğu konusunda kaynaklarda farklı görüşler aktarılır; kesin bir saat verilmez.
Buhârî ve Müslim'de cuma için gusül abdesti alınması bildirilir.
Hz. Peygamber'e salavat getirilmesinin cuma günü öne çıktığı rivayetler klasik kaynaklarda yer alır; bunların bir kısmının senedi üzerinde farklı değerlendirmeler bulunur.
Bu sayfa, sabit olanla yaygın olanı ayırmayı sürdürür: bir uygulamanın yaygın olması, klasik kaynaklarda bulunması ve sahih bir kaynakta yer alması üç ayrı durumdur.
Kehf suresi okumak
Cuma günü Kehf suresi okunmasına dair rivayetler çok yaygındır ve bu sitede Kehf suresi sayfasında da ele alınmıştır.
Ayırmak gerekir. Sahih olan, Müslim'de yer alan ve Kehf suresinin başındaki on ayeti ezberleyenle ilgili haberdir.
Cuma günü okunmasına dair rivayetler ise Buhârî ve Müslim'de bulunmaz; Beyhakî ve Hâkim gibi kaynaklarda yer alır ve senetleri üzerinde farklı değerlendirmeler vardır.
Bu ayrımı yapmak uygulamayı reddetmek anlamına gelmez. Kehf suresini cuma günü okumak, kaynağı tartışmalı bir fazilete dayansa da başlı başına Kur'an okumaktır.
Doğru olmayan şey, tartışmalı bir rivayeti sahih diye aktarmaktır.
Kaynağı gösterilemeyen iddialar
Cuma günü etrafında dolaşan bazı iddiaların kaynağı gösterilemiyor.
Belirli bir duanın belirli sayıda okunmasıyla belirli bir sonucun garanti edildiğine dair anlatımlar bu gruptadır. Ne Kur'an'da ne de sahih hadis kaynaklarında böyle bir sayı-sonuç bağı bulunur.
Cuma gecesi ya da gününde ölenlere dair bazı yaygın anlatımların da senedi tartışmalıdır.
Bu sitenin ölçüsü sabittir: sayı, ancak kaynağı gösterilebiliyorsa verilir. Kaynağı doğrulanamayan bir iddia, doğrulanmadığı söylenerek aktarılır.
Sahih olan ise sadedir: cuma günü hayırlı bir gündür, içinde duanın kabul edildiği bir vakit vardır ve o vaktin hangisi olduğu bildirilmemiştir.
Sık sorulan sorular
Cuma günü Kehf suresi okumak sünnet midir?
Cuma günü okunmasına dair rivayetler Buhârî ve Müslim'de bulunmaz; Beyhakî ve Hâkim gibi kaynaklarda yer alır ve senetleri tartışmalıdır. Sahih olan, Müslim'deki sure başındaki on ayetle ilgili haberdir.
Cuma günü duanın kabul edildiği vakit hangisidir?
Müslim'de böyle bir vaktin bulunduğu bildirilir ama hangi vakit olduğu belirtilmez. Klasik kaynaklarda farklı görüşler aktarılır; kesin bir saat verilmemiştir.
Cuma günü çalışmak doğru mudur?
Cuma 10 namazdan sonra dağılıp çalışmayı doğrudan emreder. Ayet çekilmeyi değil, belirli bir vakitte durup sonra devam etmeyi tarif eder.
Kaynaklar
- Kur’anCuma 62:9-10 — Bırakma ve dağılma emirlerinin birlikte verilmesi
- Sahih hadisMüslim, Cum'a 17-18 — Günlerin en hayırlısı ve duanın kabul edildiği vakit
- Sahih hadisBuhârî, Cum'a 2; Müslim, Cum'a 1 — Cuma günü gusül
- Sahih hadisMüslim, Müsâfirîn 257 — Kehf suresinin ilk on ayeti
- Klasik kaynakBeyhakî, Şu'abü'l-îmân; Hâkim, Müstedrek — Cuma günü Kehf okumaya dair rivayetler; senetleri tartışmalı
- DoğrulanmadıYaygın anlatımlar — Belirli sayı-sonuç bağı kuran iddialar
Son güncelleme: