El-Gaffâr Esması
El-Gaffâr, "günahları tekrar tekrar örten ve bağışlayan" anlamına gelir. Kelime kökü "örtmek" demektir; bağışlama, kusuru yok saymak değil onu görünmez kılmaktır.
الْغَفَّار
OkunuşuEl-Gaffâr
AnlamıGünahları örten, tekrar tekrar bağışlayan
- Sıra
- 14. isim
- Kelime kökü
- غ ف ر (ğ-f-r) — örtmek, gizlemek. Arapçada savaşta başı koruyan miğfere "miğfer" denmesi bu köktendir. Bağışlama anlamı, kusurun üzerinin örtülmesi fikrinden gelir.
- Kur'an'da geçişi
- Tâhâ 20:82, Nûh 71:10, Sâd 38:66
Anlam katmanları
- Kusuru örtüp görünmez kılan
- Bağışlaması bir defaya mahsus olmayan
- Tövbe eden her döndüğünde yeniden bağışlayan
Kur'an'daki kullanımı
Şüphesiz ben, tövbe eden, inanan ve salih amel işleyip sonra doğru yolda giden kimse için çok bağışlayıcıyım.
Tâhâ 20:82
Rabbinizden bağışlanma dileyin; çünkü O çok bağışlayandır.
Nûh 71:10
Göklerin, yerin ve ikisi arasındakilerin Rabbidir; Azîz'dir, çok bağışlayandır.
Sâd 38:66
Dua bağlamında kullanımı
El-Gaffâr, tövbe ve istiğfar bağlamında en sık anılan isimlerden biridir. Nûh 10-12. ayetlerde istiğfarın ardından yağmur, mal ve evlat gibi nimetlerin sayılması bu ismin dua bağlamını kurar.
Bu isim hakkında yaygın iddialar
Her esmanın bir "ebced değeri" ve buna bağlı bir zikir sayısı vardır; o sayıda okunmalıdır.
Ebced, Arap harflerine sayı değeri veren bir sistemdir ve şiirde tarih düşürmek için kullanılmıştır. Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında esmaların belirli sayılarda okunmasını emreden bir bildirim yoktur. A'râf 7:180 Esmaül Hüsna ile dua edilmesini tavsiye eder, ancak sayı şartı koymaz.
Her esmanın bir "zikir saati" ve "zikir günü" vardır.
Bu tasnif Kur'an ve sahih hadis kaynaklı değildir. Gezegenlere saat ve gün atfeden sistemler İslam öncesi astroloji geleneğinden gelir ve klasik kelam kaynaklarında bu tür belirlemelere itibar edilmez.
Bağışlamak neden "örtmek"
Arapçada ğ-f-r kökü örtmeyi ifade eder; başlığı koruyan miğfer de aynı köktendir. Bu, Kur'an'daki bağışlama anlayışına dair bir ipucu verir.
Örtmek, olanı yok saymak değildir. Kusur gerçekten işlenmiştir, ama üzeri örtülür ve görünmez kılınır. Klasik kaynaklarda bu, mağfiretin hem gerçekçi hem merhametli oluşuyla açıklanır: geçmiş silinmez, fakat kişinin üzerinde bir yük olarak kalmaz.
Gaffâr ile Gafûr arasındaki fark
Kur'an'da aynı kökten iki isim geçer. "Gafûr" fa'ûl kalıbındadır ve bağışlamanın kapsamını bildirir. "Gaffâr" ise fa''âl mübalağa kalıbındadır ve tekrarı bildirir.
Klasik dil kaynaklarında bu fark şöyle açıklanır: Gafûr çok şeyi bağışlayandır, Gaffâr ise çok kez bağışlayandır. İkisi birlikte hem kapsamı hem sürekliliği ifade eder.
Sık sorulan sorular
El-Gaffâr ile El-Gafûr aynı isim midir?
Aynı kökten gelen iki ayrı isimdir. Gafûr bağışlamanın kapsamını (çok şeyi bağışlayan), Gaffâr ise tekrarını (çok kez bağışlayan) bildirir. İkisi de Kur'an'da geçer.
Kaynaklar
- Kur’anTâhâ 20:82 — Tövbe şartıyla bağışlama
- Kur’anNûh 71:10 — İstiğfar çağrısı
- Kur’anSâd 38:66 — İsmin geçtiği ayet
- Klasik kaynakTirmizî, Deavât 82 — Doksan dokuz ismin sayıldığı rivayet
Son güncelleme: