Berat Kandili
Berat Kandili, Şâban ayının 15. gecesidir. Bu gece hakkındaki rivayetler hadis literatüründe tartışmalıdır; bu sayfa bu tartışmayı gizlemeden aktarır.
- Hicri konumu
- Şâban ayının 15. gecesi
- Miladi karşılığı
- Hicri takvim ay yılına dayandığı için Berat Kandili'nin miladi karşılığı her yıl yaklaşık 10-11 gün geriye kayar.
Bu günde yapılan ibadetler
- Kur'an okumak
- Dua ve istiğfar
- Tövbe
- Nafile namaz
Kaynak durumu açıkça
Şâban'ın 15. gecesi hakkında Tirmizî, İbn Mâce ve Ahmed b. Hanbel'de rivayetler nakledilir. Bu rivayetlerde o gecede bağışlanma bulunduğu bildirilir.
Ancak hadis literatüründe bu rivayetlerin senetleri tartışılmıştır. Tirmizî kendi rivayeti hakkında değerlendirmesini kaydeder. Klasik hadis âlimlerinin bir kısmı bu rivayetleri zayıf saymış, bir kısmı ise birbirini destekledikleri için kabul edilebilir bulmuştur.
Bu sitede bu durum gizlenmez. Gecenin bütünüyle asılsız olduğu da, sahih kaynaklarda kesin biçimde bildirildiği de söylenemez. Kaynak derecesi bu nedenle klasik kaynak olarak verilmiştir.
Duhân 3'teki "mübârek gece"
Duhân suresi 3. ayette "mübârek bir gecede indirdik" ifadesi geçer. Berat Kandili ile ilgili anlatımlarda bu ayete sık atıf yapılır.
Klasik tefsirlerde çoğunluk bu gecenin Kadir Gecesi olduğunu belirtir. Gerekçe Kur'an'ın kendi içindedir: Kadr suresi 1. ayette Kur'an'ın Kadir Gecesi'nde indirildiği açıkça bildirilir ve Bakara 185'te Ramazan ayı anılır.
Bir kısım müfessir ise Duhân 3'teki gecenin Şâban'ın 15. gecesi olduğunu söylemiştir. Bu görüş azınlıktadır.
Bu sitede azınlık görüşü yok sayılmaz, ancak çoğunluk görüşü olarak sunulmaz.
Kaynaklarda karşılığı olmayan iddialar
Berat Kandili etrafında dolaşan bazı iddiaların Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında karşılığı yoktur:
O gecede bir yıllık rızkın, ecelin ve kaderin yazıldığı iddiası. Belirli bir sayıda kılınan namazla belirli sonuçların elde edileceği iddiası. Gecenin belirli bir saatinde yapılan duanın mutlaka kabul edileceği iddiası. Gecenin "kaderin değiştiği gece" olduğu iddiası.
Bu iddiaların hiçbiri sahih kaynaklarda bulunmaz. Bir kısmı sonraki dönem eserlerinde yer alır ve zamanla yaygınlaşmıştır.
Bu sitede hiçbir gece veya gün için sonuç garantisi verilmez ve kaynağı gösterilemeyen sayı iddiaları aktarılmaz.
Bu gecede ne yapılabilir
Yukarıdaki tartışma, o gecede ibadet edilemeyeceği anlamına gelmez.
Kur'an okumak, dua etmek, istiğfar ve tövbe her zaman yapılabilen davranışlardır ve bunların meşruiyeti Berat Kandili rivayetlerine bağlı değildir.
Ayrım şudur: bu ibadetler her gece yapılabilir. Tartışmalı olan, o geceye özel bir karşılık bildirilip bildirilmediğidir.
Klasik kaynaklarda ayrıca Şâban ayında nafile oruç tutulduğuna dair sahih rivayetler bulunur (Buhârî, Savm 52). Bu, gecenin kendisiyle ilgili rivayetlerden ayrı ve daha sağlam bir bilgidir.
Sık sorulan sorular
Berat Kandili'nin dinî bir dayanağı var mıdır?
Şâban'ın 15. gecesi hakkında Tirmizî, İbn Mâce ve Ahmed b. Hanbel'de rivayetler bulunur; ancak senetleri hadis literatüründe tartışılmıştır. Kesin biçimde sahih kaynaklarda bildirildiği söylenemez; bütünüyle asılsız olduğu da söylenemez.
Berat Gecesi'nde kader yazılır mı?
Bu iddianın Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında karşılığı yoktur. Kur'an'da kaderin yazıldığı bir gece bildirilmez.
Berat Kandili'nde özel bir namaz var mıdır?
Sahih kaynaklarda bu geceye özel bir namaz bildirilmez. Yaygın olarak anlatılan rekât sayıları ve okunacak sureler sonraki dönem eserlerinde yer alır; sahih hadis kaynaklarında bulunmaz.
Kaynaklar
- Klasik kaynakTirmizî, Savm 39; İbn Mâce, İkāmetü's-salât 191 — Şâban'ın 15. gecesi hakkındaki rivayetler; senetleri tartışılmıştır
- Kur’anKadr 97:1 — Kur'an'ın Kadir Gecesi'nde indirilmesi
- Kur’anDuhân 44:3 — Mübârek gece ifadesi
- Sahih hadisBuhârî, Savm 52 — Şâban ayında nafile oruç
- DoğrulanmadıYaygın anlatımlar — Kaderin yazılması, özel namaz ve sayı iddiaları; kaynaklarda karşılığı yoktur
Son güncelleme: