El-Bâis Esması
El-Bâis, "ölüleri dirilten ve peygamber gönderen" anlamına gelir. Kur'an'da bu isim kalıbında geçmez; kök fiil halinde defalarca bulunur ve isim buradan türetilmiştir.
الْبَاعِث
OkunuşuEl-Bâis
AnlamıÖlüleri dirilten; elçi gönderen; harekete geçiren
- Sıra
- 49. isim
- Kelime kökü
- ب ع ث (b-'-s) — göndermek, harekete geçirmek, diriltmek. Aynı kökten "bi'set" (peygamber gönderilmesi) ve "ba's" (diriliş) kelimeleri gelir. Türkçedeki "baas" ve "mebus" da bu köktendir.
- Kur'an'da geçişi
- Hac 22:7, Cuma 62:2
Anlam katmanları
- Kabirdekileri dirilten
- Peygamber gönderen
- Durgun olanı harekete geçiren
Kur'an'daki kullanımı
Kıyamet mutlaka gelecektir ve Allah kabirlerdekileri diriltecektir. (İsim değil, fiil halinde.)
Hac 22:7
Ümmîlere içlerinden bir elçi gönderen O'dur. (Aynı kök, fiil halinde.)
Cuma 62:2
Dua bağlamında kullanımı
El-Bâis ismi, ölüm ve diriliş bağlamında ve kaybedilmiş bir imkânın yeniden doğması umuduyla anılır.
Bu isim hakkında yaygın iddialar
Doksan dokuz ismin tamamı Kur'an'da Allah'ın ismi olarak geçer.
Geçmez. Listedeki isimlerin bir kısmı Kur'an'da isim kalıbında değil, fiil halinde bulunur ve isim formu bu fiilden türetilmiştir. Bir kısmı ise yalnızca Tirmizî'nin naklettiği listede yer alır. Bu sitede her esma sayfasında ismin Kur'an'da hangi biçimde bulunduğu ayrıca belirtilir.
Her esmanın bir "ebced değeri" ve buna bağlı bir zikir sayısı vardır; o sayıda okunmalıdır.
Ebced, Arap harflerine sayı değeri veren bir sistemdir ve şiirde tarih düşürmek için kullanılmıştır. Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında esmaların belirli sayılarda okunmasını emreden bir bildirim yoktur. A'râf 7:180 Esmaül Hüsna ile dua edilmesini tavsiye eder, ancak sayı şartı koymaz.
Her esmanın bir "zikir saati" ve "zikir günü" vardır.
Bu tasnif Kur'an ve sahih hadis kaynaklı değildir. Gezegenlere saat ve gün atfeden sistemler İslam öncesi astroloji geleneğinden gelir ve klasik kelam kaynaklarında bu tür belirlemelere itibar edilmez.
Diriltmek ile elçi göndermek aynı kökte
b-'-s kökü hem ölüleri diriltmeyi hem peygamber göndermeyi ifade eder. Kur'an'da her iki kullanım da yaygındır.
Klasik kaynaklarda bu kök ortaklığı üzerinde durulur: elçi göndermek de bir tür diriltmedir. Enfâl 24. ayette çağrının "sizi dirilten şey" olarak nitelenmesi bu bağı kurar. İki fiil de durgun olanı harekete geçirmeyi ifade eder.
El-Bâis ismi Kur'an'da isim kalıbında geçmez; Tirmizî listesinde yer alır ve bu fiil kullanımlarından türetilmiştir.
Sık sorulan sorular
El-Bâis Kur'an'da geçiyor mu?
Bu isim kalıbında geçmez. Kök, Hac 22:7 ve Cuma 62:2 gibi ayetlerde fiil halinde bulunur; isim buradan türetilmiş ve Tirmizî'nin naklettiği listede yer almıştır.
Kaynaklar
- Kur’anHac 22:7 — Diriltme anlamında fiil hali
- Kur’anCuma 62:2 — Elçi gönderme anlamında fiil hali
- Kur’anEnfâl 8:24 — Çağrının diriltici olarak nitelenmesi
- Klasik kaynakTirmizî, Deavât 82 — İsmin listede yer aldığı rivayet
Son güncelleme: