El-Mübdi' Esması
El-Mübdi', "i̇lk defa yaratan, başlatan" anlamına gelir. Kur'an'da bu isim kalıbında geçmez; Rûm suresi 11 ve 27. ayetlerde fiil halinde bulunur ve isim buradan türetilmiştir. El-Muîd ile birlikte düşünülür.
الْمُبْدِئ
OkunuşuEl-Mübdi'
Anlamıİlk defa yaratan, başlatan
- Sıra
- 58. isim
- Kelime kökü
- ب د أ (b-d-') — başlamak, ilk defa yapmak. Aynı kökten "bidayet" (başlangıç) ve "bedî" kelimeleri gelir.
- Kur'an'da geçişi
- Rûm 30:11, Rûm 30:27, Bürûc 85:13
Anlam katmanları
- Yaratmayı örneksiz başlatan
- Var etmeyi ilk defa yapan
- Başlangıcın sahibi
Kur'an'daki kullanımı
Allah yaratmayı başlatır, sonra onu tekrar eder; sonra O'na döndürülürsünüz. (İsim değil, fiil halinde.)
Rûm 30:11
Yaratmayı başlatan, sonra onu tekrarlayan O'dur; bu O'na daha kolaydır.
Rûm 30:27
Şüphesiz başlatan ve tekrarlayan O'dur.
Bürûc 85:13
Dua bağlamında kullanımı
El-Mübdi' ismi, ölüm ve yeniden diriliş bağlamında ve bir şeyin yeniden başlaması umuduyla anılır. İki isim klasik kaynaklarda ayrı ayrı değil, çift olarak ele alınır.
Bu isim hakkında yaygın iddialar
Doksan dokuz ismin tamamı Kur'an'da Allah'ın ismi olarak geçer.
Geçmez. Listedeki isimlerin bir kısmı Kur'an'da isim kalıbında değil, fiil halinde bulunur ve isim formu bu fiilden türetilmiştir. Bir kısmı ise yalnızca Tirmizî'nin naklettiği listede yer alır. Bu sitede her esma sayfasında ismin Kur'an'da hangi biçimde bulunduğu ayrıca belirtilir.
Her esmanın bir "ebced değeri" ve buna bağlı bir zikir sayısı vardır; o sayıda okunmalıdır.
Ebced, Arap harflerine sayı değeri veren bir sistemdir ve şiirde tarih düşürmek için kullanılmıştır. Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında esmaların belirli sayılarda okunmasını emreden bir bildirim yoktur. A'râf 7:180 Esmaül Hüsna ile dua edilmesini tavsiye eder, ancak sayı şartı koymaz.
Her esmanın bir "zikir saati" ve "zikir günü" vardır.
Bu tasnif Kur'an ve sahih hadis kaynaklı değildir. Gezegenlere saat ve gün atfeden sistemler İslam öncesi astroloji geleneğinden gelir ve klasik kelam kaynaklarında bu tür belirlemelere itibar edilmez.
Rûm 27: "bu O'na daha kolaydır"
Rûm 27. ayette yaratmanın tekrarı için "bu O'na daha kolaydır" denir. Klasik tefsirlerde bu ifade özellikle ele alınır.
Açıklama şudur: kolaylık ve zorluk insan tecrübesine ait kavramlardır; bir işi ikinci kez yapmak insan için daha kolaydır çünkü tecrübe birikir. Ayet bu insan ölçüsünü kullanarak dirilişin imkânını anlatır. Yoksa Allah için bir işin diğerinden kolay olması söz konusu değildir; ayetin devamında "en yüce sıfatlar O'nundur" denerek bu tashih yapılır.
İsim olarak Kur'an'da geçmez
Rûm 11 ve 27 ile Bürûc 13'te kök fiil halinde bulunur. El-Mübdi' ismi bu fiillerden türetilmiş ve Tirmizî listesinde yer almıştır.
Kaynak seviyesi bakımından bu, doğrudan ayette isim olarak geçen El-Hayy veya El-Kayyûm'dan farklıdır.
Sık sorulan sorular
El-Mübdi' Kur'an'da geçiyor mu?
Bu isim kalıbında geçmez. Rûm 30:11, 30:27 ve Bürûc 85:13'te fiil halinde bulunur; isim buradan türetilmiş ve Tirmizî'nin naklettiği listede yer almıştır.
Kaynaklar
- Kur’anRûm 30:11 — Fiil halinde geçtiği ayet
- Kur’anRûm 30:27 — Tekrarın kolaylığı
- Kur’anBürûc 85:13 — Başlatma ve tekrarlama
- Klasik kaynakTirmizî, Deavât 82 — İsmin listede yer aldığı rivayet
Son güncelleme: