El-Müntakim Esması
El-Müntakim, "suçun karşılığını adaletle veren" anlamına gelir. Kur'an'da bu isim kalıbında tekil olarak geçmez; "müntekimûn" (karşılığını verenler) biçiminde çoğul olarak bulunur ve isim buradan türetilmiştir.
الْمُنْتَقِم
OkunuşuEl-Müntakim
AnlamıSuçun karşılığını adaletle veren
- Sıra
- 81. isim
- Kelime kökü
- ن ق م (n-k-m) — bir davranışı çirkin bulup karşılık vermek. Kökteki anlam, öfkeye dayalı bir intikam değil, bir fiilin kabul edilemez bulunmasıdır.
- Kur'an'da geçişi
- Secde 32:22, Zuhruf 43:41
Anlam katmanları
- Zulmü karşılıksız bırakmayan
- Hakkı sahibine iade eden
- Cezayı hak edene ulaştıran
Kur'an'daki kullanımı
Şüphesiz biz suçlulardan karşılığını alanlarız.
Secde 32:22
Şüphesiz biz onlardan karşılığını alanlarız.
Zuhruf 43:41
Dua bağlamında kullanımı
El-Müntakim ismi, zulmün karşılıksız kaldığı düşünülen durumlarda anılır. Kökteki anlamın öfke değil ret olması, ismin adaletle ilişkisini kurar.
Bu isim hakkında yaygın iddialar
El-Müntakim, Allah'ın öfkelenip intikam aldığını gösterir.
Kökteki anlam öfkeye dayalı bir intikam değil, bir fiili kabul edilemez bulup karşılık vermektir. Türkçedeki "intikam" kelimesi kişisel bir öfke çağrışımı taşır; Arapça kök ise adalet ve ret anlamındadır. Klasik kelamda Allah'a insanî anlamda öfke nispet edilmez.
Doksan dokuz ismin tamamı Kur'an'da Allah'ın ismi olarak geçer.
Geçmez. Listedeki isimlerin bir kısmı Kur'an'da isim kalıbında değil, fiil halinde bulunur ve isim formu bu fiilden türetilmiştir. Bir kısmı ise yalnızca Tirmizî'nin naklettiği listede yer alır. Bu sitede her esma sayfasında ismin Kur'an'da hangi biçimde bulunduğu ayrıca belirtilir.
Her esmanın bir "ebced değeri" ve buna bağlı bir zikir sayısı vardır; o sayıda okunmalıdır.
Ebced, Arap harflerine sayı değeri veren bir sistemdir ve şiirde tarih düşürmek için kullanılmıştır. Kur'an'da veya sahih hadis kaynaklarında esmaların belirli sayılarda okunmasını emreden bir bildirim yoktur. A'râf 7:180 Esmaül Hüsna ile dua edilmesini tavsiye eder, ancak sayı şartı koymaz.
İntikam kelimesinin yanıltıcılığı
Türkçede "intikam" kişisel bir öfkeyi ve öç almayı çağrıştırır. Arapça n-k-m kökü ise bir davranışı çirkin ve kabul edilemez bulmayı ifade eder.
Bu fark ismin anlaşılmasında belirleyicidir. Klasik kelam kaynaklarında Allah'a insanî anlamda öfke nispet edilmez; karşılık verme adaletin gereği olarak açıklanır.
Ayrıca kelime Kur'an'da tekil isim olarak değil, çoğul fiil-isim biçiminde geçer. Bu, ismin türetilmiş olduğunu gösterir.
Sık sorulan sorular
El-Müntakim Kur'an'da geçiyor mu?
Bu isim kalıbında tekil olarak geçmez. Secde 32:22 ve Zuhruf 43:41'de "müntekimûn" biçiminde çoğul olarak bulunur ve isim buradan türetilmiştir. Tirmizî'nin naklettiği listede yer alır.
Kaynaklar
- Kur’anSecde 32:22 — Çoğul biçimde geçtiği ayet
- Kur’anZuhruf 43:41 — Çoğul biçimde geçtiği ayet
- Klasik kaynakTirmizî, Deavât 82 — İsmin listede yer aldığı rivayet
Son güncelleme: